تبیین مدل توسعه پایدار در مناطق مرزی با تأکید بر مؤلفه‌های شهر هوشمند مطالعه موردی: شهر مرزی ارومیه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد ملکان، دانشگاه آزاد اسلامی، ملکان، ایران

3 استادیار گروه شهرسازی و معماری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

چکیده

امروزه رسیده به توسعه پایدار شهری بدون وجود یک استراتژی مشخص امکان‌پذیر نیست. شهر هوشمند به‌عنوان یک استراتژی حیاتی برای کاهش مشکلات ایجادشده توسط جمعیت و شهرنشینی گسترده در مناطق مرزی در حال ظهور است. در مورد توسعه پایدار با رویکرد شهر هوشمند در شهر مرزی ارومیه تحقیق صورت نگرفته است لذا هدف این پژوهش تدوین چارچوب مشخص توسعه پایدار شهری ارومیه با تکیه‌بر مؤلفه‌های شهر هوشمند است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی-توسعه‌ای و از حیطه محتوا و روش در زمره تحقیقات توصیفی- تحلیلی می‌باشد. پژوهش حاضر کاربردی-توسعه‌ای است. حجم نمونه آماری از طریق نرم‌افزار Sample Power برآورد شد که برابر با 125 نفر می‌باشد. لازم به ذکر است، روش کار نرم‌افزار Sample Power برمبنای متغیرهای مکنون و آشکار است و بنابراین حجم جامعه آماری تأثیری در برآورد حجم نمونه ندارد. روش نمونه‌گیری نیز تصادفی ساده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هر 6 مؤلفه رشد هوشمند شهری دارای اثری مثبت و معنادار بر تحقق توسعه پایدار شهری می‌باشند و بر اساس تحلیل مسیر و جدول (4) به ترتیب مؤلفه دولت هوشمند با ضریب مسیر (تأثیر) 440/0، اقتصاد هوشمند با 242/0، جابه‌جایی هوشمند با 214/0، زندگی هوشمند با 212/0، شهروند هوشمند 164/0 و محیط‌زیست هوشمند با 139/0 بیشترین تأثیر را در تحقق توسعه پایدار شهر ارومیه دارا هستند. نکته حائز اهمیت که در یافته‌ها به چشم می‌خورد، مؤلفه دولت هوشمند است که در رتبه اول قرارگرفته شد و خود دلالت بر اهمیت حکمروایی شایسته و همکاری و تعامل نهادهای مختلف دارد و ضرورت توجه ویژه را می‌طلبد. همچنین مطابق با شکل شماره (2) که مدل در حالت تخمین ضرایب استاندارد را نشان می‌دهد، روشن گردید که پیامد توسعه پایدار شهری، پایداری کالبدی اقتصادی با ضریب 883/0، اقتصادی با ضریب 867/0، اجتماعی – فرهنگی با ضریب 814/0 و زیست‌محیطی با ضریب 637/0 است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explain the Model of Sustainable Development in Border Areas with Emphasis on the Components of the Smart City, Case study: Border City of Urmia

نویسندگان [English]

  • rasul tajeri 1
  • Bashir beygbabye 2
  • Ali Azar 3
1 PhD student in Geography and Urban Planning, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
2 Assistant Professor of Department of Geography and Urban Planning, Malekan Branch, Islamic Azad University, Malekan, Iran
3 Assistant Professor of Architecture and Urban Planning, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran
چکیده [English]

Today, achieving sustainable urban development is not possible without a clear strategy. The smart city is emerging as a vital strategy to reduce the problems caused by population and massive urbanization in border areas. No research has been done on sustainable development with the smart city approach in the border city of Urmia. Therefore, this study aims to develop a clear framework for sustainable urban development of Urmia based on the components of the smart city. The present research is applied-developmental in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of content and method. The statistical sample size was estimated through Sample Power software, which is equal to 125 people. It should be noted that the working method of Sample Power software is based on latent and obvious variables, and therefore, the size of the statistical population has no effect on estimating the sample size. The sampling method is also simple random. The results show that all six components of smart urban growth have a positive and significant effect on achieving sustainable urban development. Based on path analysis, the components of smart government with path coefficient (impact) of 0.440, smart economy with 0.242, smart mobility with 0.214, smart life with 0.212, smart citizen 0.164, and smart environment with 0.139, respectively, have the greatest impact on achieving sustainable development of Urmia. An important point seen in the findings is the component of smart government, which was ranked first and indicates the importance of good governance and cooperation and interaction of various institutions and requires special attention. Also, according to the model, in the case of estimating standard coefficients, it became clear that the consequence of sustainable urban development is physical stability with a coefficient of 0.883, economic stability with a coefficient of 0.867, socio-cultural stability coefficient with a coefficient of 0.814, and environmental stability coefficient with a coefficient of 0.637.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable Development
  • smart growth
  • smart city
  • border city of Urmia
  1. ارباب، پارسا و فصیحی، فرینا (1399) هوشمندی در توسعه شهری: تحلیل فرآیند، ویژگی‌ها و شاخص‌های شهرهای هوشمند اروپا، فصلنامه راهبرد توسعه، سال 16، شماره 4، صص.97-67.
  2. اسماعیل‌زاده، حسن؛ فنی، زهره؛ عبدلی، سید فاطمه (1398) هوشمند سازی، رویکردی در تحقق توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: منطقه 6 تهران)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 51، شماره 1، صص. 157-145.
  3. امین­نژاد، کاوه؛ غفاری گیلانده، عطا؛ یزدانی، محمدحسن؛ محمدی، علیرضا (1399) تحلیل بسترها و موانع تحقق حکمروایی هوشمند مطالعه موردی: شهر سنندج، فصلنامه مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، دوره 15، شماره 3، صص. 856-841.
  4. بدیعی، لیلا؛ عزت پناه، بختیار؛ سلطانی، علیرضا (1398) تبیین و تحلیل توسعه پایدار شهری با تأکید بر مؤلفه‌های محیطی مطالعه موردی: شهر سنندج، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره 10، شماره 36، صص 85-75.
  5. بیکدلی، سونا؛ شفقی، سیروس؛ وثوقی، فاطمه (1396) ارائه یک مدل راهبردی برای دستیابی به توسعه پایدار شهری در کلان‌شهر مشهد، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 32، شماره 4، صص.29-12.
  6. بیکی، پریسا (1399) تبیین نقش گردشگری بر ابعاد پایداری (مطالعه موردی: شهر مرزی خواف)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 9، شماره 2، صص. 92-65.
  7. بیکی، پریسا (1400) ساختارهای مؤثر بر توسعه پایدار شهر مرزی آستارا مبتنی بر رویکرد جغرافیای رادیکال، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 9، شماره 2، صص.33-17.
  8. پوراحمد، احمد؛ زیاری، کرامت الله؛ حاتمی نژاد، حسین؛ پارسا (پشاه آبادی)، شهرام (1397) شهر هوشمند: تبیین ضرورت‌ها و الزامات شهر تهران برای هوشمندی، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، سال 10، شماره 2، صص. 22-2.
  9. حسینی نسب، سبیکه سادات؛ طیبی ثانی، مصطفی؛ مرسل، باقر (1398) تدوین مدل راهبردی گردشگری ورزشی در راستای توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی شهر مشهد)، فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، سال 9، شماره 4، صص. 637-613.
  10. حیدری، محمدتقی؛ برزگر، صادق؛ الهی چورن، محمدعلی (1399) تحلیلی بر سرمایه‌گذاری گردشگری در نواحی مرزی ساحلی با رویکرد توسعه پایدار مطالعه موردی: شهرستان چالوس، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 9، شماره 1، صص. 61-30.
  11. خمرانی، غلامرضا و فلاحتی، زهرا (1394) بررسی و تحلیل تأثیر مکتب جغرافیای رادیکال بر توسعه شهری (مطالعه موردی شهر زابل)، اولین کنفرانس علمی پژوهشی افق‌های نوین در علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، معماری و شهرسازی ایران، 26 و 27 مردادماه 1394، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین، تهران، صص 13-1.
  12. درویشی، یوسف و موغلی، مرضیه (1399) در پژوهشی به واپایش مؤلفه‌های رشد هوشمند شهری در رویکرد توسعه پایدار شهری با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند معیاره (مطالعه موردی شهر اردبیل)، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، سال 12، شماره 4، صص. 384-369.
  13. درویشی، یوسف؛ غلامی نورآباد، هادی؛ مؤمن پور اکردی، سکینه (1399) تحلیل فضایی شاخص‌های رشد هوشمند مناطق شهری با استفاده از مدل ویکور مطالعه موردی شهر اردبیل، نشریه مهندسی جغرافیای سرزمین، دوره 4، شماره 8، صص.444-427.
  14. دشت لعلی، زهرا؛ علیقلی، منصوره؛ نوربخش، سید کامران (1399) ارائه الگوی کاربردی گردشگری هوشمند در مناطق شهری مطالعه موردی: شهر اصفهان، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 7، شماره 2، صص.141-127.
  15. دیوسالار، اسدالله؛ علی‌اکبری، اسماعیل؛ بخشی؛ امیر (1397) بررسی نقش رشد هوشمند در توسعه پایدار شهرهای ساحلی (مطالعه موردی: بابلسر)، مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره 8، شماره 29، صص.200-181.
  16. رستمعلی زاده، ولی اله (1397) بررسی وضعیت توسعه پایدار نقاط شهری شهرستان‌های مرزی کشور، دو فصلنامه مطالعات جمعیتی، دوره 4، شماره 2، صص.180-135.
  17. رضائی زاده مهابادی، کامران؛ محمدی، حسین؛ سرور، رحیم (1398) امکان‌سنجی ایجاد شهرهای پایدار و هوشمند در ایران. موردمطالعه: منطقه جنوب شرق ایران، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دوره 10، شماره 1، صص.658-643.
  18. رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ پورطاهری، مهدی؛ آدینه­وند، اسماعیل (1399) سطح الگوی رشد هوشمند در مناطق روستایی استان تهران، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره 24، شماره 1، صص. 108-81.
  19. رهنما، محمدرحیم؛ حسینی، سید مصطفی؛ محمدی حمیدی، سمیه (1399) سنجش و ارزیابی شاخص‌های شهر هوشمند در کلان‌شهر اهواز، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 52، شماره 2، صص. 611-589.
  20. صرافی، مظفر (1397) رهیافت بازآفرینی شهری رادیکال برای چیرگی بر ناپایداری توسعه ایران، نشریه هفت شهر، دوره 4، شماره 62، صص. 61-57.
  21. قاسمی، فرید؛ حاتمی نژاد، حسین؛ زیاری، کرامت الله؛ پوراحمد، احمد؛ زنگنه شهرکی، سعید (1399) آینده‌نگاری حکمروایی شهرهای کوچک مرزی مطالعه موردی: شهرهای مرزی اورامان تخت و سروآباد، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 8، شماره 1، صص.34-19.
  22. کاوسی، الهه و محمدی، جمال (1399) تحرک و جابجایی هوشمند شهری و توسعه پایدار شهر شیراز، فصلنامه جغرافیا، سال 18، شماره 65، صص.30-19.
  23. کمانرودی کجوری، موسی؛ زنگانه، احمد؛ قلی نیا، صادق (1398) پراکنده رویی شهر بابل و تغییر نقش اقتصادی روستاهای پیرامون، اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال 8، شماره 4 (پیاپی 30)، صص. 118-99.
  24. محمدی، جلیل (1399) ارزیابی و تحلیل شهر از نظر مؤلفه‌های شهر هوشمند با رویکرد برنامه‌ریزی فضایی مطالعه موردی: شهر زنجان، رساله دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، به راهنمایی علیرضا محمدی،، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی.
  25. محمدی، رضا؛ کرکه آبادی، زینب؛ میری، غلامرضا (1401) تبیین تعاملات شهر و مرز با رویکرد توسعه پایدار بر اساس منطق تصمیم‌گیری چند معیاره فازی مطالعه موردی: شهرهای مرزی استان سیستان و بلوچستان شامل: زاهدان، میر جاوه، دوست‌محمد، خاش و سراوان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 12، شماره 64، صص.268-247.
  26. مهدی زاده، معین (1398) بررسی رابطه بین شهر هوشمند و توسعه پایدار و چالش‌های دستیابی به شهر هوشمند پایدار، فصلنامه معماری سبز، سال 5، شماره 1، صص.46-37.
  27. مهدی زاده، معین (1398) رابطه بین شهر هوشمند و توسعه پایدار و چالش‌های دستیابی به شهر هوشمند پایدار، فصلنامه علمی تخصصی معماری سبز، سال 5، شماره 1، صص.46-37.
  28. Abouelfadl, Somaya. & Ouda, Khaled Abdel-Kader. & Atia, & Al-Amir, Nada. & Ali, Manal. & Mahmoud, Sara. & Said, Hisham. & Ahmed, Aaa (2021) Recent Advancement on Radical Urban Development in the Egyptian Desert. Modern Advances in Geography, Environment and Earth Sciences Vol. 3, pp.74–90.
  29. Adiyarta, Krisna. & Napitupulu, Darmawan. & Syafrullah, Mohammad. & Mahdiana, Deni. & Rusdah, Rusdah. (2020) Analysis of Smart City Indicators based on Prisma: Systematic Review, Conference Series Materials Science and Engineering.
  30. Aminnejad, Coveh. & Ghaffari Gilande, Atta. & Yazdani, Mohammad Hassan. & Mohammadi, Alireza. (2020) Analysis of contexts and obstacles to the realization of intelligent governance Case study: Sanandaj, Journal of Planning Studies of Human Settlements, Vol.15, No.3, pp. 841-856. [In Persian].
  31. Arbab, Parsa. & Fassihi, Farina. (2016) Intelligence in Urban Development: Process Analysis, Characteristics and Indicators of European Smart Cities, Journal of Development Strategy, Vol.16, No.4, pp. 67-97. [In Persian].
  32. Badiee, Leila. & Ezzatpanah, Bakhtiar. & Soltani, Alireza. (2019) Explanation and analysis of sustainable urban development with emphasis on environmental components Case study: Sanandaj, Journal of Urban Research and Planning, Vol.10, No.36, pp. 75-85. [In Persian].
  33. Beki, Parisa. (2016) Explaining the role of tourism on the dimensions of sustainability (Case study: Khaf border city), Border Science and Technology Quarterly, Vol.9, No.2, pp. 92-65. [In Persian].
  34. Beki, Parisa. (2021) Structures Affecting the Sustainable Development of the Border City of Astara Based on the Radical Geography Approach, Journal of Border Studies, Vol.9, No.2, pp. 17-33. [In Persian].
  35. Bikdeli, Souna. & Shafaqi, Sirus. & Vosoughi, Fatemeh. (2017) Presenting a strategic model for achieving sustainable urban development in the metropolis of Mashhad, Geographical Research Quarterly, Vol.32, No.4, pp. 12-29. [In Persian].
  36. Darvishi, Yousef. & Moghali, Marzieh. (2020) in a study to monitor the components of smart urban growth in the approach of sustainable urban development using multi-criteria decision-making techniques (Case study of Ardabil), New Attitudes in Human Geography, Vol.12, No.4, pp. 369-384. [In Persian].
  37. Darwish, Yusuf; Gholami Noorabad, Hadi; Mo'menpour Akordi, Sakineh (2020) Spatial analysis of intelligent growth indicators in urban areas using the Vickers model of Ardabil case study, Journal of Land Geography Engineering, Vol.4, No.8, pp.444-427. [In Persian].
  38. Dasht Lali, Zahra. & Aliqli, Mansoura. & Nourbakhsh, Seyed Kamran. (2020) Presenting a practical model of smart tourism in urban areas Case study: Isfahan, Journal of Urban Tourism, Vol.7, No.2, pp. 127-141. [In Persian].
  39. Divasalar, Assadollah. & Ali Akbari, Ismail. & Bakshi, Amir. (2018) The role of smart growth in the sustainable development of coastal cities (Case study: Babolsar), Journal of Spatial Planning, Vol.8, No.29, pp. 181-200. [In Persian].
  40. Dobbs, Richard. & Remes, Jaana. & Manyika, James. & Roxburgh, Charles. & Smit, Sven. & Schaer, Fabian. (2012) Urban World Cities and the Rise of the Consuming Class, McKinsey & Company, (June), pp.1–92.
  41. Gharios, Georges. (2019) Fostering Sustainable Development by Empowering Indigenous Abilities: The Border Zone Case of Rural South Lebanon, International Journal of Sustainable Development and Planning, Vol.14, No.2, pp.130-140.
  42. Ghasemi, Farid. & Hatami Nejad, Hosin. & Ziari, Keramatullah. & Poorahmad, Ahmad. & Zanganeh Shahraki, Saeed. (2020) Futurism of the rule of small border cities Case study: Oraman Takht and Sarvabad border cities, Journal of Border Studies, Vol.8, No.1, pp. 19-34. [In Persian].
  43. Heydari, Mohammad Taghi. & Barzegar, Sadegh. & Elahi Chorn, Mohammad Ali. (2020) An Analysis of Tourism Investment in Coastal Border Areas with a Sustainable Development Approach Case Study: Chalous County, Border Science and Technology Quarterly, Vol.9, No.1, pp. 30-61. [In Persian].
  44. Hosseini Nasab, Sabikeh Sadat. & Taybi Thani, Mustafa. & Mursal, Baqer. (2019) Development of a strategic model of sports tourism in the direction of sustainable urban development (Case study of Mashhad), Journal of Geography (Regional Planning), Year. 9, No. 4, pp. 613-637. [In Persian].
  45. Ismailzadeh, Hassan. & Fani, Zohreh. & Abdoli, Seyed Fatemeh. (2019) Intelligence, an approach to achieving sustainable urban development (Case study: District 6 of Tehran), Human Geography Research, Vol.51, N.1, pp.145-157. [In Persian].
  46. Kamanroudi Kojouri, Musa. & Zanganeh, Ahmad. & Gholinia, Sadegh. (2019) Scattered over the city of Babel and the changing economic role of the surrounding villages, space economy and rural development, Vol.8, No.4, pp. 99-118. [In Persian].
  47. Kavousi, Elahe. & Mohammadi, Jamal. (2020) Intelligent urban mobility and sustainable development of Shiraz, Geography Quarterly, Vol.18, N.65, pp. 19-30. [In Persian].
  48. Khomrani, Gholamreza. & Falahati, Zahra. (2015) A Study and Analysis of the Impact of the School of Radical Geography on Urban Development (Case Study of Zabol), The First Scientific Conference on New Horizons in Geography and Planning, Architecture and Urban Planning, Iran, August 26 and 27, 2015, Association for the Development and Promotion of Basic Sciences and Technologies, Tehran, pp. 13-1. [In Persian].
  49. Krellenberg, Kerstin; Bergstraber, Hannah; Bykvo, Daria; Kress, Nel & Tyndall, Katharine (2019) Urban Sustainability Strategies Guided by the SDGs—A Tale of Four Cities, Sustainability, Vol.11, No.1116, pp. 2-20.
  50. Mehdizadeh, Moin. (2019) A Study of the Relationship between Smart City and Sustainable Development and the Challenges of Achieving a Sustainable Smart City, Green Architecture Quarterly, Vol.5, No.1, pp. 37-46. [In Persian].
  51. Mehdizadeh, Moin. (2019) The relationship between smart city and sustainable development and the challenges of achieving a sustainable smart city, Green Architecture Quarterly, Vol.5, No.1, pp. 37-46. [In Persian].
  52. Mohammadi, Jalil. (2016) Evaluation and analysis of the city in terms of smart city components with a spatial planning approach Case study: Zanjan city, PhD thesis in geography and urban planning, under the guidance of Alireza Mohammadi, Faculty of Literature and Humanities, Mohaghegh Ardabili University. [In Persian].
  53. Mohammadi, Reza. & Karkabadi, Zeinab. & Miri, Gholamreza. (2021) Explaining city-border interactions with sustainable development approach based on multi-criteria fuzzy decision-making logic Case study: Border cities of Sistan and Baluchestan province including: Zahedan, Mir Javah, Dost Mohammad, Khash and Saravan, Journal of Applied Research in Geographical Sciences, Vol.12, No.64, pp. 247-268. [In Persian].
  54. Pina, William. & Martinez, Clara. (2016) Development and Urban Sustainability: An Analysis of Efficiency Using Data Envelopment Analysis, Sustainability, Vol.8, No.148, pp.2-15.
  55. Pira, Milad. (2021) A Novel Taxonomy of Smart Sustainable City Indicators, Humanit Soc Sci Commun, Vol.8, No.197, pp.1-7.
  56. Poorahmad, Ahmad. & Ziari, Keramatullah. & Hatami Nejad, Hossein. & Parsa (Peshabadi), Shahram. (2015) Smart City: Explaining the Necessities and Requirements of Tehran for Intelligence, New Attitudes in Human Geography, Vol.10, No.2, pp. 2-22. [In Persian].
  57. Rahnama, Mohammad Rahim. & Hosseini, Seyed Mostafa. & Mohammadi Hamidi, Somayeh. (2020) Measurement and evaluation of smart city indicators in Ahvaz metropolis, Human Geography Research, Vol.52, No.2, pp. 589-611. [In Persian].
  58. Rezaeizadeh Mahabadi, Kamran. & Mohammadi, Hussein. & Sarvar, Rahim. (2019) Feasibility study of creating sustainable and smart cities in Iran. Case study: Southeastern region of Iran, Journal of Geography and Regional Planning, Vol.10, No.1, pp.658-643. [In Persian].
  59. Rokn al-Din Eftekhari, Abdul Reza. & Portaheri, Mehdi. & Adinehvand, Ismail. (2020) The level of intelligent growth pattern in rural areas of Tehran province, space planning and planning, Vol.24, No.1, pp. 81-108. [In Persian].
  60. Rostamalizadeh, Valiollah. (2015) A Study of the Sustainable Development of Urban Areas in Border Cities of the Country, Bi-Quarterly of Demographic Studies, Vol.4, No.2, pp. 135-180. [In Persian].
  61. Sapryka, Victor. & Shmigirilova, Larisa. & Vavilov, Andrei. & Pastyuk, Alexander. (2020) Sustainable development of the Russian-Ukrainian border zone cities, The 1st International Conference on Business Technology for a Sustainable Environmental System (BTSES-2020).
  62. Sarrafi, Mozafar. (2018) Radical urban regeneration approach to overcome the instability of Iran's development, Haftshahr Magazine, Vol.4, No.62, pp.57-61. [In Persian].
  63. Wetzels, Martin. & Odekerken-Schröder, Gaby. & Van, Oppen. & Claudia, A. M. L. (2009) Using PLS path modeling for assessing hierarchial construct models: guidelines and impirical illustration, MIS Quarterly, Vol. 33 No.1, pp. 177-195.