بررسی و تحلیل فضایی مسیر تردد غیرقانونی اتباع افغانستانی در مرزهای شرقی ایران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی،دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 استادیار سنجش‌ازدور، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

5 کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

چکیده

مهاجرت و تأثیرات آن ازجمله موضوعاتی است که محققان بی‌شماری از علوم اجتماعی ازجمله جغرافیا و جغرافیای سیاسی به بررسی آن پرداخته‌اند، ورود غیرقانونی اتباع بیگانه از مرزهای شرقی به شهرهای مختلف ایران به‌خصوص اتباع افغانستانی از دیرباز به‌عنوان یکی از آسیب‌های کنترل و مدیریت مرز مطرح بوده است. ازاین‌رو، تحقیق حاضر که از نوع هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی- تحلیلی است با شیوه گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای و پیمایشی یعنی مصاحبه منظم (بسته) با تعداد 250 نفر از اتباع افغانستانی که به‌صورت غیرقانونی از مرزهای شرقی وارد ایران شده‌اند به بررسی و تحلیل فضایی مسیر تردد آنان پرداخته است. بر اساس یافته‌های تحقیق عوامل طبیعی (پوشش گیاهی 8/18 درصد، مناطق کوهستانی و صعب‌العبور 6/53 درصد، مناطق بیابانی و هموار 6/27 درصد) در انتخاب مسیر ورود غیرقانونی اتباع تأثیرگذار بوده است. از منظر نقش عوامل انسانی در نحوه ورود غیرقانونی اتباع با توجه به بررسی پرسشنامه‌ها می‌توان گفت 2/79 درصد اتباع افغانستانی که به‌صورت غیرمجاز وارد ایران شده بودند از راهنماهای محلی استفاده کرده بودند که از این تعداد حدود 6/91 درصد اتباع افغانستانی با کمک قاچاقچیان از مرز عبور می‌کنند. استفاده از راه‌بلد بومی این امکان را به قاچاقچیان می‌دهد که بدون مواجهه شدن با نیروهای مرزی و با امنیت و سهولت بیشتر از مرز عبور کنند. به‌طورکلی 6/67 درصد از مهاجرین غیرقانونی افغانستانی اذعان داشته‌اند که عامل اصلی ورود این اتباع به داخل کشور ضعف مدیریتی در کنترل مرز بوده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد طولانی بودن مرزهای ایران و افغانستان به همراه عارضه‌های طبیعی گوناگون (عوامل طبیعی) و همچنین نبود اشتغال پایدار و توسعه مطلوب (عوامل انسانی) بر نحوه کنترل و مدیریت مرز تأثیرگذار بوده و ازاین‌رو شناسایی عوامل طبیعی و انسانی به همراه مکان‌یابی دقیق مسیر تردد غیرقانونی اتباع به راهکارهای مدیریت و کنترل دقیق‌تر مرزهای شرقی ایران کمک شایانی خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial Study and Analysis of the Illegal Traffic Route of Afghan Citizens in the Eastern Borders

نویسندگان [English]

  • Vahid Kiani 1
  • Sadegh Barzegar 2
  • Ahmad Bakhshi 3
  • Ali Ashrafi 4
  • Hasan Mastaneh 5
1 Assistant professor of Political Geography, University of Birjand
2 Assistant Professor, Department of Geography, Payame Noor University, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Political Science, Birjand University, Birjand, Iran
4 Assistant Professor of Distance Assessment, Birjand University, Birjand, Iran
5 M.A. of Political Geography,, University of Birjand, Birjand, Iran
چکیده [English]

Immigration and its effects are among the topics that have been studied by countless researchers in the social sciences, including geography and political geography. Illegal entry of foreign nationals from the eastern borders to different cities of Iran, especially Afghan nationals, has long been considered as one of the harms of border control and management. Therefore, the present study is applied and descriptive-analytical in terms of purpose and nature. And by collecting information in the form of libraries and surveys (regular (closed) interviews) with 250 Afghan nationals who have entered Iran illegally from the eastern borders, has studied and analyzed the spatial direction of their traffic. According to the research findings, natural factors (vegetation 18.8%, mountainous and inaccessible areas 53.6%, desert and flat areas 27.6%) have been effective in choosing the route of illegal entry of citizens. From the perspective of the role of human factors in the manner of illegal entry of citizens, according to the survey questionnaires, it can be said that 79.2% of Afghan citizens who entered Iran illegally used local guides, which about 91.6% of Afghans cross the border with the help of smugglers. Using the native way allows smugglers to cross the border safely and easily without encountering border forces. Overall, 67.6% of Afghan illegal immigrants admitted that the main reason for their entry into the country was poor management of border control. The results show that the long borders of Iran and Afghanistan along with various natural disasters (natural factors) as well as the lack of sustainable employment and optimal development (human factors) have affected the way of border control and management. Therefore, the identification of natural and human factors, along with the precise location of the illegal traffic route of citizens, will help to more precisely manage and control the eastern borders of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • illegal immigration
  • border control
  • smugglers
  • Afghan citizens
  • Eastern Borders of Iran
  1. اخلاص پور، محمدحسین (1395) آسیب‌شناسی حضور اتباع بیگانه در استان کرمان و تأثیرات آن بر امنیت، فصلنامه دانش انتظامی کرمان، سال 7، شماره 15، صص.156-135.
  2. ایران‌دوست، کیومرث؛ بوچانی، محمدحسین؛روح‌اللهتولایی (1393) تحلیل دگرگونی الگوی مهاجرت داخلی کشور با تأکید بر مهاجرت‌های شهری، مطالعات شهری، دوره2، شماره 6، صص.118-105.
  3. پاپلی یزدی، محمدحسین و رجبی سناجردی، حسین (1392) نظریه‌های شهر و پیرامون، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  4. پور سعادت، شهرام (1393) بررسی تأثیر حضور غیرقانونی اتباع افغان بر امنیت در حوزه استحفاظی شهرستان شهریار در سال 1391، فصلنامه دانش انتظامی غرب استان تهران، سال 1، شماره 3، صص.111-91.
  5. جلالی نسب، عبدالله (1394) جغرافیای امنیتی مرز ایران و افغانستان و پیامدهای امنیتی آن بر جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی سید یحیی صفوی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه امام رضا علیه‌السلام.
  6. حافظ نیا، محمدرضا (1383) تحلیل کارکردی مرز بین‌المللی، مرز ایران و افغانستان، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 8، شماره 4، صص. 78-69.
  7. ذوالفقاری، حسین (1396) تأثیر مهاجرت غیرقانونی بر امنیت مرزها (مطالعه موردی مرزهای جنوب شرق کشور)، فصلنامه پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، سال 5، شماره 3، صص. 161-127.
  8. زرقانی، سید هادی (1386) عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر نقش و کارکرد مرزها با تأکید بر مرزهای ایران، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال 3، شماره 2، صص. 145-114.
  9. ستاره، جلال (1397) علل و پیامدهای مهاجرت افغان‌ها به ایران (موردمطالعه: شهر مرزی زابل)، فصلنامه پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، سال 6، شماره 3، صص. 107-79.
  10. عباس زاده، علی (1391) بررسی عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر مهاجرت اتباع خارجی به ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، به راهنمایی دکتر هادی اعظمی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد.
  11. عیسی زاده، سعید و مهران فر، جهانبخش (1391) مهاجرت غیرقانونی و تبعات اقتصادی آن در کشورهای میزبان (با تأکید بر مهاجران افغانی در ایران)، فصلنامه راهبرد اجتماعی و فرهنگی، سال 1، شماره 2، صص. 116-97.
  12. کریمی پور، یدالله (1380) مقدمه‌ای بر ایران و همسایگان (منابع تنش و تهدید)، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد خوارزمی.
  13. مک داویل، دان (1384) پیش‌بینی استراتژیک و کاربرد آن در ترسیم وضعیت مهاجران، ترجمه محمود کلاه چیان، تهران: مطالعات راهبردی.
  14. Agnew, John. (1994) The territorial trap: the geographical assumptions in international relations theory, Review of International Political Economy, Vol.1 , No.1, pp.53–80.
  15. Boyle, Paul J. (2009) "Migration", International Encyclopedia of Human Geography, pp. 96-107.
  16. Elias, Norbert. (1994) The established and the outsiders. London: Sage. (Originally published 1965)
  17. Lim, Junghyun. (2021) Three Essays on the Political Consequences of International Migration, Submitted to the Graduate Faculty of the Dietrich School of Arts and Sciences in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy.
  18. Paasi, Anssi. (2009) Bounded spaces in a ‘borderless world’: border studies, power and the anatomy of territory, Journal of Power, Publication details, including instructions for authors and subscription information: http://www.tandfonline.com/loi/rpow20
  19. Pratt, Martin. (2009) The Scholar-Practitioner Interface in Boundary Studies. The symposium “First Contact: Bringing Together the Worldwide Community of Border Studies” held at the Slavic Research Center at Hokkaido University on December 19.
  20. Shapiro, Michael J. & Alker, Hayward R. (1996) Challenging boundaries: global flows, territorial identities. Minneapolis: University of Minnesota Press.
  21. Skeldon, Ronald. (2008) International Migration as A Tool in Development: A Passing Phase?, Population and Development Review, Vol. l34, No.1, pp.1-18.
  22. Turner, Jonathan H. & Lenard, Beeghley. & Charls H. power. (2002) the emergence of sociological theory, New York: Wadsworth Publishing Company,5 Edition.
  23. Waters, JOHANNA. (2009) "Immigration", International Encyclopedia of Human Geography, pp.404-406
  24. Ekhlaspour, Mohammad Hossein. (2016) Pathology of the presence of foreign nationals in Kerman province and its effects on security, Kerman Police Knowledge Quarterly, Vol.7, No.15, pp. 135-156. [In Persian].
  25. Irandoost, Kiomars. & Buchani, Mohammad Hossein. & Ruhollah, Toulaei. (2014) Analysis of the transformation of the country's internal migration pattern with emphasis on urban migration, Urban Studies, Vol.2, No. 6, pp. 105-118. [In Persian].
  26. Papli Yazdi, Mohammad Hossein. & Rajabi Sanajardi, Hossein. (2013) Theories of the city and its surroundings, Tehran: Organization for the Study and Compilation of University Humanities Books (Position). [In Persian].
  27. Poor Saadat, Shahram. (2014) Investigating the effect of illegal presence of Afghan citizens on security in the protected area of ​​Shahriar city in 2012, Journal of Police Law in the West of Tehran Province, Vol.1, No. 3, pp. 91-111. [In Persian].
  28. Jalali Nasab, Abdullah. (2015) Security Geography of Iran-Afghanistan Border and Its Security Implications for the Islamic Republic of Iran, M.Sc. Thesis, under the guidance of Seyyed Yahya Safavi, Faculty of Literature and Humanities, Imam Reza University. [In Persian].
  29. Hafeznia, Mohammad Reza. (2004) Functional Analysis of the International Border, Iran-Afghanistan Border, Journal of Teacher of Humanities, Vol.8, No.4, pp.69-78. [In Persian].
  30. Zolfaghari, Hossein. (2017) The Impact of Illegal Migration on Border Security (Case Study of Southeastern Borders), Journal of Border Studies, Vol.5, No. 3, pp. 127-161. [In Persian].
  31. Zarghani, Seyed Hadi. (2007) Geopolitical factors affecting the role and function of borders with emphasis on Iran's borders, Geopolitical Quarterly, Vol.3, No.2, pp. 114-145. [In Persian].
  32. Setareh, Jalal. (2015) Causes and Consequences of Afghan Migration to Iran (Case Study: Zabol Border City), Journal of Border Studies, Vol. 6, No. 3, pp. 79-107. [In Persian].
  33. Abbaszadeh, Ali. (2012) A Study of Geopolitical Factors Affecting the Migration of Foreigners to Iran, Master Thesis in Political Geography, under the guidance of Dr. Hadi Azami, Faculty of Literature and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad. [In Persian].
  34. Issazadeh, Saeed. & Mehranfar, Jahanbakhsh. (2012) Illegal Immigration and Its Economic Consequences in Host Countries (with Emphasis on Afghan Immigrants in Iran), Social and Cultural Strategy Quarterly, Vol.1, No.2, pp. 16-197. [In Persian].
  35. Karimipour, Yadollah. (2001) Introduction to Iran and its Neighbors (Sources of Tension and Threat), Kharazmi University Jihad Publications. [In Persian].
  36. McDowell, Dan. (2005) Strategic Prediction and Its Application in Mapping the Status of Immigrants, translated by Mahmoud Kolahchian, Tehran, Strategic Studies. [In Persian].