ارزیابی عوامل موثر بر رونق اقتصادی مناطق مرزی با تاکید بر صنعت گردشگری مطالعه موردی منطقه آزاد ماکو

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

3 استادیار گروه شهرسازی و معماری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

چکیده

در این پژوهش با ارزیابی عوامل اثرگذار بر رونق اقتصادی منطقة آزاد ماکو در گردشگری، کاراترین شیوه‌های موجود جهت بررسی و حصول نتایج ارائه می‌شود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظری روش‌شناختی توصیفی ـ تحلیلی است. برای استخراج داده‌های مورد استفاده در این بخش از آمار و اطلاعات سازمان مناطق آزاد ایران و سازمان منطقة آزاد تجاری ـ‌ صنعتی ماکو، مرکز آمار ایران (1395)، مطالعات طرح توسعه و عمران، طرح جامع گردشگری منطقه، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان آذربایجان غربی، مصوبات و مجموعه مطالعات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی استفاده شده است. برای استخراج و تبدیل شاخص‌های اثرگذار بر رونق اقتصادی منطقة آزاد ماکو در بخش گردشگری به داده‌های کمی، با استفاده از نرم‌افزار ‌Eviews، گزارش‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، اداره کل آمارهای اقتصادی (1397-1392) و محاسبات نگارندگان و تبدیل آن به داده‌های مقطعی در قالب ۶ شاخص در بازة مورد مطالعه 1392 ـ 1396 استفاده شده است. بر اساس نتایج، ضریب متغیر تأخیر فضایی مجاورت مناطق (۳ شهرستان در قالب 6 نقطة شهری) اثر مثبتی بر رونق اقتصادی منطقة آزاد ماکو داشته است. شاخص زیرساختی و حاکمیتی شامل حذف موانع گمرکی و ترخیص، همراهی سازمان‌های همکار، اثرگذاری سیاست‌های ضد انحصاری و قدرت حمایت سرمایه‌گذاران، تقاضای گردشگری را به صورت مثبتی تحت تأثیر قرار داده است اثر مثبتی بر ورود گردشگران و رونق اقتصادی داشته است. همچنین شاخص مالی و اقتصادی اط طریق ایجاد ارزش افزوده، کاهش هزینه و قیمت و همچنین تامین مالی از بازار سرمایه داخلی از یک‌سو و افزایش بهره‌وری و تعدیل نرخ مالیات در منطقه مقصد، بهبود حجم پس‌انداز و به تبع آن، سرمایه‏گذاری در منطقه اثر مثبت و معنادار بر تقاضای گردشگری و رونق اقتصای داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the factors affecting the economic prosperity of border areas with emphasis on the tourism industry (case study of Mako Free Zone)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Kavakebi 1
  • Karim Hosainzadeh Dalir 2
  • Ali Azar 3
1 Department of Geography and Urban Planning, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
2 Professor, Department of Geography and Urban Planning, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran
3 Assistant Professor of Architecture and Urban Planning, Maragheh Branch, Islamic Azad University, Maragheh, Iran
چکیده [English]

In this study, by evaluating the factors affecting the economic prosperity of Makou Free Zone in tourism, the most efficient methods available to study and obtain results are presented. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of methodology. To extract the data used in this section from the statistics and information of the Free Zones Organization of Iran and the Makou Free Trade-Industrial Zone Organization, Statistics Center of Iran (2016), studies of development plan, comprehensive tourism plan of the region, Management and Planning Organization of West Azerbaijan Province, Approvals and studies of the Research Center of the Islamic Consultative Assembly have been used. To extract and convert indicators affecting the economic prosperity of Makou Free Zone in the tourism sector into quantitative data, using Eviews software, reports of the Central Bank of the Islamic Republic of Iran, General Directorate of Economic Statistics (2013-2017) and authors' calculations and its conversion into cross-sectional data in the form of 6 indicators in the study period 1392-1396 has been used. According to the results, the coefficient of spatial latency in the vicinity of the regions (3 cities in the form of 6 urban points) has had a positive effect on the economic prosperity of the Makou Free Zone. Infrastructure and governance indicators, including the removal of customs and clearance barriers, the cooperation of partner organizations, the effectiveness of anti-monopoly policies and the power of investor protection, have positively affected tourism demand and have had a positive effect on tourist arrivals and economic prosperity. Also, financial and economic index through creating added value, reducing costs and prices, as well as financing from the domestic capital market on the one hand and increasing productivity and adjusting tax rates in the destination region, improving savings and, consequently,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • Economic Prosperity
  • Spatial solidarity
  • Makou Free Zone