سنجش احساس امنیت شهروندان در مناطق مرزی مطالعه موردی: شهر مرزی بانه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

امنیت از نیازهای اساسی هر جامعه‌ای است و با رشد و توسعه شهرنشینی و گسترش شهرها و پیچیده‌تر شدن روابط اجتماعی شهروندان در شهرها مفهوم احساس امنیت نیز ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به خود گرفته است. این پژوهش به دنبال سنجش احساس امنیت شهروندان در شهر بانه است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل شهروندان 54-15 ساله شهر بانه می‌باشد که به روش خوشه‌ای تعداد نمونه 207 نفری موردبررسی قرارگرفته‌اند. اطلاعات از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل و فرضیات تحقیق مورد آزمون قرارگرفته است. پرسشنامه از روایی سازه و صوری برخوردار بود و آلفای کرون باخ پایایی همه متغیرها بزرگ‌تر از 70/0 بود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که میزان احساس امنیت اجتماعی بر اساس وضعیت دو متغیر جانی و مالی در بین شهروندان بانه (بر اساس میانگین‌ها) در طیف نسبتاً مطلوبی قرار دارد. نتایج آماری حاصل نشان می‌دهد که وضعیت احساس امنیت اجتماعی در بین سنین مختلف معنادار می‌باشد و میانگین احساس امنیت برحسب جنسیت متفاوت و مردان از زنان احساس امنیت بیشتری می‌کنند وضعیت پایگاه اجتماعی-اقتصادی با (361/0=r) بااحساس امنیت رابطه معنی‌دار دارد. شدت تأثیر برای رابطه فضای فیزیکی و احساس امنیت برابر 360/0 و برای رابطه فضای اجتماعی و احساس امنیت این شدت برابر 413/0 می‌باشد که نشان از معناداری رابطه دارد. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که امنیت اجتماعی در شهر از طیف نسبتاً مطلوبی برخوردار است و بین متغیرهای فردی و امنیت اجتماعی رابطه معنی‌داری وجود دارد. درمجموع واریانس متغیر احساس امنیت شهری توسط متغیر مستقل یعنی عوامل اجتماعی تبیین و پیش‌بینی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating Citizens’ Sense of Security in Border Areas Case Study: Baneh Border City

نویسنده [English]

  • Fariborz Ahmadi dehca
Assistant Professor of Political Geography, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Security is one of the basic needs of any society. With the growth and development of urbanization and the expansion of cities, and the more complex social relations of citizens in cities, the concept of a sense of security has taken on various economic, social, political, and cultural dimensions. This study seeks to assess the sense of security of citizens in the city of Baneh. The research method is descriptive-analytical and survey. The statistical population includes citizens aged 15-54 in Baneh surveyed by cluster sampling of 207 people. Data were collected through a questionnaire, and research hypotheses were tested and analyzed using SPSS software. The questionnaire had structural and face validity, and Cronbach's alpha reliability of all variables was more significant than 0.70.
Findings show that the level of social security based on the situation of both life and financial variables among the citizens of Baneh (based on averages) is in a relatively good range. The results show that the state of social security among different ages is significant. The average sense of security varies by gender, and men feel more secure than women. The status of socio-economic status with (r = 0.361) has a significant relationship with the sense of security. The intensity of the effect is equal to 0.360 for the relationship between physical space and the sense of security. For the relationship between social space and the sense of security, this intensity equals 0.413, which indicates the significance of the relationship. The study results show that social security in the city has a relatively good range, and there is a significant relationship between individual variables and social security. In general, the variance of the urban sense of security variable is explained and predicted by the independent variable of social factors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • sense of security
  • Social Factors
  • urban spaces
  • Baneh border city
  1. ازکیا، مصطفی و مختارپور، مهدی (1395) به سنجش میزان تأثیر ارزش‌های اجتماعی بر احساس امنیت شهری (مطالعه موردی شهر تهران)، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی شهری، سال 7، شماره 21، صص.24-1.
  2. اسدپور، عهدیه و مسرور علی نودهی، مرتضی (1399) مطالعه عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی زنان شهری (موردمطالعه: شهر بابل)، فصلنامه انتظام اجتماعی، سال 12، شماره 3، صص. 120-97.
  3. ایزدی، محمد سعید و حقی، محمدرضا (1394) ارتقای امنیت در فضاهای عمومی با بهره‌گیری از طراحی شهری نمونه مطالعه: میدان امام شهر همدان، نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، دوره 20، شماره 2، صص 12-5.
  4. بهیان، شاپور و فیروزآبادی، آمنه (1392) بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهرها مطالعه موردی شهری کرمان، مطالعات جامعه‌شناختی شهری، سال 3، شماره 6، صص.122-103.
  5. تاج‌بخش، غلامرضا؛ جوانمرد، کرم‌الله؛ طرفی، علیرضا (1392) تحلیل رابطه بین سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی در شهر حمیدیه، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 33، بهار 1392، صص 45-13.
  6. ترابی، یوسف و گودرزی، آیت (1383) ارزش‌های امنیت اجتماعی، فصلنامه دانش انتظامی، سال 6، شماره 2، پیاپی 22، صص 46-31.
  7. حسن‌زاده، تورج؛ همتی، مهناز؛ مسعودی، منیژه (1393) بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی مطالعه کارکنان استانداری گلستان، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 3، شماره 1، صص.136-117.
  8. دلاور، علی (1389) روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، چاپ 32، تهران: نشر ویرایش.
  9. ذبیحی، حسین؛لاریمیان، تایماز؛ پورانی، حمیده (1392) ارائه مدل تحلیلی برای ارتقاء امنیت شهری از طریق رویکرد امنیت طراحی (SBD) (مطالعه موردی: منطقه 17 شهرداری تهران)، پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، دوره 5، شماره 17، صص 136 –
  10. رفیع پور، فرامرز (1386) کندوکاوها و پنداشت‌ها؛ مقدمه‌ای بر روش‌های شناخت جامعه و تحقیقات اجتماعی، چاپ 16، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  11. رهنمایی، محمدتقی و پور موسوی، سید موسی (1385) بررسی ناپایداری‌های امنیتی کلان‌شهر تهران بر اساس شاخص‌های توسعه پایدار شهری، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 57، صص. 193-177.
  12. زیاری، کرامت الله؛ عیوضلو، داود؛ عیوضلو، محمود؛ ریکا، جهانبخش (1392)، تحلیل تطبیقی احساس امنیت در فضاهای شهری و روستایی مطالعه موردی: شهرستان کوهدشت، پژوهش‌های روستایی، سال 4، شماره 1، صص. 164-137.
  13. ساروخانی، باقر و هاشم نژاد، فاطمه (1390) بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی (مؤلفه‌های آن) و احساس امنیت اجتماعی در بین جوانان شهر ساری، فصلنامه جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، سال 2، شماره 2، صص. 94-81.
  14. شاطریان، محسن؛ سهراب زاده، مهران؛ حسینی، نرجس (1395) سنجش احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای عمومی شهرهای جدید نمونه موردی: پرند، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 48، صص.198-173.
  15. عزت پناه، بختیار (1399) تبیین نیروهای پیشران مؤثر بر آینده توسعه صنعت گردشگری در شهرهای مرزی مطالعه موردی: شهر بانه، فصلنامه گردشگری شهری، دوره 7، شماره 1، صص.87-69.
  16. غلامی رزینی، محسن؛ داوری، مسیب، غلامی، احسان (1399) رابطه سبک زندگی مرزنشینان با ارتکاب جرم شهروندان مطالعه موردی: شهرستان مرزی بانه، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دورۀ نهم، شمارۀ 4، صص.28-1.
  17. فرجی راد، خدر؛ علیان، مهدی؛ چراغی، رامین (1395) تحلیل شاخص‌های کالبدی اثرگذار بر ارتقای امنیت محیطی در بافت تاریخی شهر یزد، پژوهش‌نامه نظم و امنیت انتظامی، سال 9، شماره 3، صص.26-1.
  18. قرایی، فریبا؛ راد جهانبانی، نفیسه؛ رشید پور، نازیلا (1389) بررسی و سنجش حس امنیت در مناطق مختلف شهری نمونه موردی: مناطق 2 و 11 تهران، فصلنامه آرمان‌شهر، دوره 3، شماره 4، صص. 32-17.
  19. کامران، فریدون و عبادتی نظر لو، سمیه (1389) بررسی عوامل اقتصادی اجتماعی مؤثر بر احساس آرامش و امنیت اجتماعی زنان دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی دانشگاه‌های شهر تهران، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال 3، شماره 6، صص. 56-43.
  20. کانونی، رضا؛ ایمانی، بهرام؛ حبیب­زاده، عظیم؛ مسلمی، آرمان (1394) سنجش احساس امنیت اجتماعی در مناطق شهری مطالعه موردی: شهر اردبیل، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، سال 3، شماره 10، صص. 34-1.
  21. کمانگر، سارا؛ اصغری، مریم؛ ویسیان، محمد (1394) بررسی و سنجش احساس امنیت اجتماعی شهروندان شهر مرزی سرخس، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 4، شماره 1، صص.170-147.
  22. گلی، علی؛ قاسم‌زاده، بهنام؛ فتح بقایی، عاطفه؛ رمضان مقدم واجاری، یاسمین (1394) عوامل مؤثر در احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: پارک ائل گلی تبریز)، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، سال 18، شماره 69، صص.136-97.
  23. لطفی، صدیقه؛ آنامرادنژاد، رحیم بردی؛ واحد، حیدر (1394) ارزیابی مؤلفه‌های کالبدی فضاهای عمومی و تأثیر آن در احساس امنیت اجتماعی شهروندان بابلسر، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 4، شماره پیاپی 9، شماره 1، صص.152-131.
  24. لطفی، صدیقه؛ آنامرادنژاد، رحیم بردی؛ ساسانی پور، محمد (1393) به بررسی احساس امنیت در فضاهای عمومی (مطالعه موردی کلان‌شهر شیراز)، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره 5، شماره 19، صص.56-39.
  25. موسوی، میر نجف؛ ویسیان، محمد؛ محمدی حمیدی، سمیه؛ اصغری، مریم (1394) احساس امنیت در فضاهای شهری مورد: شهر سرخس، فصلنامه جغرافیا، دوره جدید، سال 13، شماره 45، تابستان 1394، صص.202-185.
  26. مرکز آمار ایران (1390) نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن.
  27. نوروزی، فیض‌الله و فولادی سپهر، سارا (1388) بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان 29- 15 ساله شهر تهران و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن، فصلنامه راهبرد، سال 18، شماره 53، صص. 159-129.
  28. نویدنیا، منیژه (1389) اولویت امنیتی شهروندان در مناطق مختلف شهر تهران، فصلنامه جغرافیای انسانی، سال 2، شماره 2، صص 99-87.
  29. نوری، جواد؛ بخارایی، احمد؛ سینایی، سید عطاالله (1399) مطالعه جامعه‌شناختی رابطه سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی، پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی، دوره 13، شماره 2، صص.203-228.
  30. ویسیان، محمد؛حسینی، معصومه؛ علی پور، مرضیه(1393) رتبه بندی و تحلیل پراکندگی جغرافیای جرائم در شهرستان های استان ایلام با استفاده از الگوهای تصمیم گیری چندمعیاره، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، سال 9، شماره32، پاییز1393، صص.78-53.
  31. هدایتی، اکبر و عباسی، الهام (1388) مدیریت علمی کانون‌های جرم خیز با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS موردمطالعه: انواع جرائم سرقت در شهر قزوین، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال 4، شماره 2، تابستان 1388، صص 198-177.
  32. Hara, Yuji. & Takeuchi, Kazuiko. & Okubo, Satoru. (2005( Urbanization linked with past agricultural land use pattern in the urban fringe of a deltaic a asia meag-city (a cace stady in bankok), Landscape and urban planning, 73, pp.16-28.
  33. Lewis M, Branscomb. (2006) Sustainable cities: Safety and security, Technology in Society, Vol.28, pp.225–234.