نقش خانه‌های دوم در آسیب‌های اجتماعی مطالعه موردی: شهر مرزی بابلسر

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

شهر بابلسر ازجمله شهرهایی است که خانه‌های دوم بخش قابل‌توجهی از مساحت آن را تشکیل می‌دهند. خانه‌های دوم علاوه بر اثرات مثبت اقتصادی که بر جامعه میزبان می‌گذارند اثرات منفی بسیاری نیز برجای می‌گذارند که از مهم‌ترین این اثرات، آسیب‌های اجتماعی می‌باشد. در شهر بابلسر نوع جدیدی از آسیب‌های اجتماعی هم‌چون هم‌باشی و ازدواج غیررسمی، رانت‌خواری و زمین‌خواری و سرقت، خشونت، زورگیری شکل‌گرفته است. لذا هدف این نوشتار بررسی انواع آسیب‌های اجتماعی (سرقت، اعتیاد، همسر آزاری، فرار از منزل، هم‌خانگی (هم‌باشی) و ازدواج غیررسمی، فحشا و روسپی‌گری، رانت‌خواری و زمین‌خواری، قماربازی، زورگیری، خشونت، طلاق، بی‌خانمانی، خودکشی و خودسوزی، کودک‌آزاری، تخریب اموال عمومی و خصوصی) در شهر مرزی بابلسر می‌باشد که برای این منظور از پرسشنامه استفاده‌شده است. پژوهش حاضر ازنظر ماهیت توصیفی- تحلیلی و ازنظر هدف کاربردی است. روش مورداستفاده برای گردآوری اطلاعات نیز میدانی و اسنادی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه ساکنان شهر بابلسر و حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 382 نفر می‌باشد. برای بررسی و سنجش آسیب‌های اجتماعی از آزمون (T) و اولویت‌بندی آن‌ها از آزمون فریدمن استفاده‌شده است. یافته‌های حاصل از آزمون (T) نشان داده است که آسیب‌های اجتماعی همچون سرقت با میانگین (29/4)، زورگیری (93/3)، خشونت (68/3)، هم‌خانگی (هم‌باشی) و ازدواج غیررسمی (77/3)، رانت‌خواری و زمین‌خواری (38/3) بیشترین میزان و آسیب‌های اجتماعی فرار از منزل با میانگین (43/2)، بیکاری (48/2)، اعتیاد (51/2) و بی‌خانمانی (54/2) کمترین میزان را در شهر بابلسر به خود اختصاص داده‌اند. بر اساس آزمون فریدمن نیز آسیب‌های اجتماعی سرقت، زورگیری، خشونت، هم‌خانگی (هم‌باشی) و ازدواج غیررسمی و رانت‌خواری و زمین‌خواری اولویت اول تا چهارم را در شهر بابلسر کسب نموده‌اند. لذا پیشنهاد می‌گردد ابتدا الگوی جامعی از توزیع خانه‌های دوم در شهر بابلسر ارائه گردد؛ سپس سازمان‌های انتظامی قضایی کنترل و نظارت بیشتری برای جلوگیری از بروز آسیب‌های اجتماعی شناسایی‌شده اعمال نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Second Homes in Social Harms Case Study: Babolsar Border City

نویسنده [English]

  • Elaheh ShakeriMansour
PhD in Geography and Urban Planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Babolsar is one of those cities that second homes have considerably occupied its area. Despite positive economic effects, the second homes expose many negative impressions on the host society such as social harms. New social harms like cohabitation and informal marriage, theft, rent seeking activity and land grabbing, violence and mugging have been formed in Babolsar. Therefore, the aim of the study is to investigate various social harms (theft, addiction, spouse abuse, run away, cohabitation and informal marriage, prostitution, rent seeking activity and land grabbing, gambling, mugging, violence, divorce, homelessness, suicide and self-immolation, child abuse, demolishing public and private properties) in Babolsar border city and questionnaire was used to do so. The present research is applied and descriptive-analytical in terms of purpose and nature, respectively. Documentary and field researches were used to collect data. Statistical society is all Babolsar residents and volume of sample was 382 people through Cochran formula. T test and Friedman test were exerted to investigate and assess the social harms and to prioritize, respectively. T test results indicated that the social harms such as theft with mean 4.29, mugging with 3.93, violence with 3.68, cohabitation and informal marriage with 3.77, rent seeking activity and land grabbing with 3.38 had the highest ranks and run away with mean 2.43, unemployment with 2.48, addiction with 2.51 and homelessness with 2.54 had the lowest ranks in Babolsar. Based on Friedman test, theft, mugging, violence, cohabitation and informal marriage, and rent seeking activity and land grabbing are ranked from the first to the fourth priority. Therefore, it is proposed to provide a comprehensive pattern of distribution for the second homes in Babolsar and judicial law enforcement agencies should then apply greater control and oversight to prevent identified social harms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • second homes
  • social harms
  • Border City Babolsar
1)    احمدی‌پور، زهرا؛ حافظ‌نیا، محمدرضا؛ محمدپور، علیرضا (1387) تأثیرات اقتصادی و اجتماعی بازگشایی مرزها (نمونه موردی: بخش باج‌گیران در مرز ایران و ترکمنستان)، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 40، شماره 65، صص. 18-1.
2)    احمدی‌گتابی، سامره (1395) بررسی رابطه بین توسعه گردشگری خانه‌های دوم و تغییر سبک زندگی در نواحی روستایی مطالعه موردی: روستاهای امیرآباد و علی‌آباد بخش چمستان شهرستان نور، پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی - پژوهش علوم اجتماعی (پژوهشگری علوم اجتماعی)، به راهنمایی قربانعلی ابراهیمی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران.
3)    ارشد، لیلی و درویشی‌فرد، علی‌اصغر (1393) بی‌سازمانی اجتماعی و امکان شکل‌گیری آسیب‌های اجتماعی (مطالعه موردی: محله هرندی)، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، دوره 1، شماره 1، صص. 135-103.
4)    برزگر ولیک‌چالی، حسین؛ محمدی، اصغر؛ اسماعیلی، رضا (1398) اسکان غیررسمی و آسیب‌های اجتماعی در شرق مازندران، فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 19، شماره 75، صص. 317-281.
5)    بواندیا، هرناندوگومز (1380) جرائم شهری گرایش‌ها و روش‌های مقابله با آن‌ها، ترجمه فاطمه گیوچیان، چاپ اول، تهران: مرکز پژوهش‌های فرهنگی.
6)    توکلی بیدگلی، مجتبی (1395) ارزیابی پیامدهای گسترش گردشگری خانه‌های دوم نمونه موردی: بخش قمصر، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا - طبیعت‌گردی (اکوتوریسم)، به راهنمایی محسن شاطریان، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان.
7)    خسروی‌نژاد، محبوبه؛ صیدائی، اسکندر؛ صرامی، حسین (1391) گردشگری خانه‌های دوم و روابط متقابل شهر و روستا، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی سپهر، دوره 21، شماره پیاپی 84، صص. 69-66.
8)    خوشفر، غلامرضا؛ موسی‌زاده، حسین؛ خداداد، مهدی (1395) تحلیلی بر کیفیت زندگی در مناطق مرزی (نمونه موردی: دهستان اترک از توابع شهرستان گنبدکاووس)، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره4، شماره 4، صص.86-53.
9)    رازقی، نادر؛ عباسی کلان، هادی؛ محجوبی دریاکناری، محبوبه (1396) خانه‌های دوم: تحلیل کیفی شکل‌گیری و کارکرد خانه‌های دوم در شهر بابلسر، دومین همایش ملی توسعه پایدار فضایی در سواحل دریای خزر، 20 اردیبهشت 1396، دانشگاه مازندران، صص. 15-1.
10) رحمتی، منصور؛ محمدی حمیدی، سمیه؛ حسینی، مصطفی؛ رضائیان قیه‌باشی، احد (1398) تحلیل فضایی شاخص‌های سرقت استان‌های مرزی در راستای امنیت پایداری، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 7، شماره 3، صص. 109-79.
11) رئیسی، علیرضا (1393) پیامدهای اجتماعی خانه‌های دوم در نواحی روستایی مطالعه موردی: دهستان نسا، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، به راهنمایی قدیر فیروزنیا، دانشکده علوم اجتماعی، مرکز پیام نور تهران.
12) روزبهانی، مرضیه (1393) نتایج تخریب محلات جرم‌خیز در آسیب‌های اجتماعی نمونه موردی: محله خاک سفید تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، به راهنمایی دکتر اکبر پرهیزکار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی.
13) ساروخانی، باقر (1380) درآمدی بر دایره المعارف علوم اجتماعی، چاپ سوم، تهران: موسسه کیهان.
14) ستوده، هدایت‌الله (1379) آسیب‌شناسی اجتماعی، چاپ هفتم، تهران: آوای نور.
15) شریفی، احمدحسین (1397) اصول روش‌شناختی پژوهش در مطالعات توصیفی آسیب‌های اجتماعی، مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی دانشگاه شاهد، دوره 1، شماره پیاپی 3، صص. 120-97.
16) عبداللهی، محمد (1381) مجموعه مقالات اولین همایش ملی آسیب‌های اجتماعی، چاپ اول، تهران: انتشارات آگه.
17) عبداللهی، حسین (1398) بازتعریف اموال عمومی و آثار آن در نظام حقوقی ایران، پژوهش حقوق عمومی، دوره 21، شماره 63، صص. 96-66.
18) عنابستانی، علی‌اکبر؛ جوانشیری، مهدی؛ کاویانی، سمیرا (1396) بررسی تأثیر رواج گردشگری خانه‌های دوم بر توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی مطالعه موردی: شهرستان کلاردشت، برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، دوره7، شماره 26، صص. 24-1.
19) عطاشنه، منصور و امیری، مهدی (1389) علل و عوامل جرم سرقت در شهر اهواز (سال‌های 75 تا 85)، علوم اجتماعی، ، دوره 4، شماره 11، صص. 126-103.
20) فولادیان، مجید و رضایی بحرآباد، حسن (1398) نگاهی به آسیب‌های اجتماعی و جرائم در حاشیه شهر مشهد و بررسی عوامل تسهیل‌کننده آن، جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، دوره 8، شماره 1، صص. 27-1.
21) قاسمی قوشه‌گنبدی، فاطمه، عطوفی سلمانی، محمدرضا (1394) آسیب‌های اجتماعی و ارائه راهکارهای برای رسیدن به امنیت اجتماعی در جامعه، دومین کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی، روان‌شناسی و علوم اجتماعی، 27 آبان 1394، مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما، صص 7-1.
22) کاظم‌زاده مس‌چی، الیاس (1396) سنجش اثرات خانه‌های دوم بر پایداری اجتماعی و اقتصادی شهرهای نوار ساحلی استان مازندران، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، به راهنمایی نوین تولایی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران.
23) معتمدی، سید هادی (1386) اولویت‌بندی آسیب‌ها و مسائل اجتماعی در ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 24، صص. 347-327.
24) مؤمنی، حسن و ایرانخواه، احمد (1399) جمعیت‌شناسی آسیب‌های اجتماعی (جرم‌زا) در مناطق 22 گانه شهر تهران، فصلنامه جمعیت، دوره 26، شماره 107 و 108، صص. 122-103.
25) مهدی‌پور، فرشاد (1397) مجازی شدن آسیب‌های اجتماعی؛ مسئله‌ها و راه‌حل‌های سیاستی، دو فصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، دوره 5، شماره 2، شماره پیاپی 11، صص. 80-52.
26) ممتاز، فریده (1381) ان‍ح‍راف‍ات اج‍تم‍اع‍ی: ن‍ظری‍ه‌ه‍ا و دی‍دگ‍اه‌ه‍ا، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
27) میرزاکریمی اصفهانی، مریم (1392) نقش‌آفرینی فضایی-کالبدی خانه‌های دوم در باغ بهادران اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، به راهنمای مصطفی طالشی، مرکز پیام نور تهران جنوب، دانشگاه پیام نور استان تهران.
28) ولیقلی‌زاده، علی و حسین‌نژاد، اسماعیل (1395) ارزیابی نقش بازارچه‌های مشترک مرزی در توسعه و رفاه مناطق مرزنشین مطالعه موردی: بازارچه مرزی سیران‌بند بانه، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 4، شماره 4، صص. 21-2.
29) ایزدی، حسن و صلح‌جو، مصطفی (1397) بررسی علل و پیامدهای شکل‌گیری خانه‌های دوم در حومه‌های کلان‌شهرها
مورد پژوهی: شهر مشهد، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دوره 8، شماره 31، صص. 157-130.
30)   Ashby, Peter. & Birch, Graham. & Haslett, Martin. (1975) Second homes in north Wales, Town Planning Review, Vol.46, No. 3, pp.323-333.
31)   Butler, Tim. & Lees, Loretta. (2006) Super‐gentrification in Barnsbury, London: globalization and gentrifying global elites at the neighbourhood level, Transactions of the Institute of British Geographers, Vol. 31, No. 4, pp 467-487.
32)   Coppock, John, Terence. (1977) Second homes: Curse or blessing?, Edition1, Publisher Oxford UK.
33)   Cottyn, I.R.P.J.B. (2011) The spatial and socio ­ cultural impacts of second home development A case study on Franschhoek South Africa, Master’s Thesis, International Development Studies, Utrecht University.
34)   Fernandez, Rodrigo. & Hofman, Annelore. & Aalbers, Manuel B. (2016) London and New York as a safe deposit box for the transnational wealth elite, Environment and Planning A: Economy and Space, Vol.48, No.12, pp.2443-2461.
35)    Groth, Paul. (1994) Living Downtown: The history of residential hotels in the United
States, Edition 1, Publisher University of California Press.
36)   Müller, Dieter K. & Hall, Michael. C. (2004) Tourism, Mobility and Second Homes between Elite Landscape and Common Ground, edition 1, Publisher Channel View Publications.
37)   Hillyard, Paddy. & Tombs, Steve. (2007) from‘crime’to social harm?, Crime, law and social change, Vol.48, No.1, pp.9-25.
38)   Hoogendoorn, Gijsbert. & Visser, Gustav. (2010) The role of second homes in local economic development in five small South African towns, Development Southern Africa, Vol.27, No.4, pp.547-562.
39)   Lees, Loretta. (2003) Super-gentrification: The case of Brooklyn heights, New York city, Urban studies journal, Vol.40, No.12, pp. 2487-2509.
40)   Ley, David. (2011) Millionaire migrants: Trans-Pacific life lines, Vol.97, John Wiley & Sons.
41)   Marjavaara, Roger. (2008) Second home tourism: The root to displacement in Sweden?, Doctoral dissertation, Kulturgeografi.
42)   Paris, Chris. (2010) Affluence, mobility and second home ownership, Edition1, Publisher Routledge.
43)   Roca, Zoran. (2016) Second home tourism in Europe: Lifestyle issues and policy responses. Edition1, Publisher Routledge.
44)   Rogers, Dallas. & Koh, Sin Yee. (2017) The globalisation of real estate: The politics and practice of foreign real estate investment, International Journal of Housing Policy,Vol. 17, No.1, pp. 1–14.
45)   Sassen, Saskia. (2001) The global city New York, London, Tokyo. Edition1, Publisher Princeton University.
46)   Stiman, Meaghan. (2019) Second homes in the city and the country: a
reappraisal of vacation homes in the twenty-first century, International Journal of Housing Policy, Vol. 20, No. 1, pp. 53-74.
47)   Timothy, Dallen J. (2004) Recreational Second Homes in the United States: Development Issues and Contemporary Patterns, Tourism, Mobility and Second Homes, edition 1, Channel View Publications.