تحلیل کیفی شرایط و عوامل علی فقر و ناامنی در مناطق مرزی مطالعه موردی: استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار امنیت ملی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

3 مربی مردم‌شناسی، دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایرانشهر، ایران

چکیده

در کشورهای مختلف امنیت و ثبات کشور با موانع متعددی روبرو هست. امنیت مرزهای شرقی کشور به‌خصوص مرزهای استان سیستان و بلوچستان به علت ویژگی‌های خاص اقلیمی، مذهبی، قومی و جغرافیایی همواره برای کشور چالش آفرین بوده است. برای شناخت این موانع پژوهش‌های متعددی صورت گرفته است. این پژوهش سعی دارد تا با شناخت عمیق‌تر و دقیق‌تری نسبت به این موضوع دست یابد. تا با شناخت کامل، برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌های مطلوبی اتخاذ شود. بر این اساس در این پژوهش به موضوع فقر و امنیت مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان پرداخته شده است لذا بررسی عوامل و موانع ثبات و امنیت استان سیستان و بلوچستان با تأکید بر بستر و وضعیت این استان اهمیت دارد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و تحلیل تماتیک بوده و جامعه آماری آن را مدیران و متخصصان استان تشکیل داده است. نتایج حاصل از تحلیل تماتیک مصاحبه‌ها نشان داد که رواج و گسترش اقتصاد قاچاقی و مافیا گونه در استان، شکل‌گیری اقتصاد ناایمن، نقش مُسکن گونه نهادی (کمیته امداد و بهزیستی)، هم‌جواری در مناطق مرزی و سیاست‌های نامطلوب در مناطق مرزی و ناامنی‌های آن، نابرابری‌های اجتماعی و احساس محرومیت نسبی، ناکارآمدی نهادی و حکومتی، توسعه نامتوازن و نابرابری‌های منطقه‌ای، حاشیه‌نشینی، محرومیت و بیکاری و تبعیض در استان، بازنمایی منفی رسانه‌ای و عدم به‌کارگیری از افراد مطلع و بومی ازجمله اصلی‌ترین شرایط و عواملی می‌باشند که بر گسترش فقر و ناامنی در مناطق مرزی استان سیستان و بلوچستان پیوند ناگسستنی دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Qualitative Analysis of Conditions and Causes of Poverty and Insecurity in the Border Areas Case Study: Sistan and Baluchestan Province

نویسندگان [English]

  • Abdollatif Karevani 1
  • Abolfazl Pourmanafi 2
  • Somayeh Raisi 3
1 PhD in Sociology, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Assistant Professor of National Security, Amin Police University, Tehran, Iran
3 Instructor of Anthropology, Iranshahr University, Iranshahr, Iran
چکیده [English]

 In different countries, the security and stability of the country faces many obstacles and the security of the eastern borders of the country, especially the borders of Sistan and Baluchestan province due to special climatic, religious, ethnic and geographical features have always been challenging for the country. In order to identify these obstacles, it is necessary to conduct various researches in order to gain a deeper and more accurate knowledge of these issues and, with full knowledge of them, to adopt desirable planning and policies. Accordingly, in this study, an attempt has been made to address this issue, namely poverty, security of border areas of Sistan and Baluchestan province, in order to identify and study its main obstacles. It is important to note that extensive studies on stability and security have been conducted in Sistan and Baluchestan Province. What has been less investigated in these studies is the examine of factors and obstacles to the stability and security of Sistan and Baluchestan province with emphasis on the context and situation of this province. The present study is of qualitative type and thematic analysis and its statistical population consists of managers and specialists of the province. The results of thematic analysis of the interviews showed that the prevalence of smuggling and mafia economy in the province, the formation of insecure economy, housing role of institutional species (Relief and Welfare Committee), proximity to border areas and undesirable policies in border areas and its insecurities, inequalities social and relative deprivation, institutional and governmental inefficiency, unbalanced development and regional inequalities, marginalization, deprivation and unemployment and discrimination in the province, negative media representation and non-employment of knowledgeable and indigenous people are among the main conditions and factors that are inextricably linked to the spread of poverty and insecurity in the border areas of Sistan and Baluchestan province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • border security
  • Poverty
  • Sustainable National Security
  • Sistan and Baluchestan province
  • Thematic Analysis
1)      احمدوند، شجاع (1395) زمینه‌های روان‌شناختی بنیادگرایی یهودی، فصلنامه سیاست، دوره 46، شماره 1، صص. 21-3.
2)      احمدی، حمید (1395) قومیت و قوم‌گرایی در ایران؛ افسانه یا واقعیت، چاپ پانزدهم، تهران: نشر نی.
3)       اشتراوس، انسلم و کوربین، جولیت (1398) مبانی پژوهش کیفی، فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای، ترجمه ابراهیم افشار، چاپ هشتم، تهران: نشر نی.
4)      افتخاری، اصغر (1383) مرزهای گفتمانی نظریه اسلامی امنیت؛ گذر از جامعه جاهلی به جامعه اسلامی، فصلنامه مطالعات راهبردی، دوره 7، شماره 25، صص. 451-425.
5)      ایزدی، حسن و دبیری، علی‌اکبر (1392) ارزیابی جغرافیای تروریسم در جنوب شرقی ایران، ژئوپلیتیک، دوره 9، شماره 1، صص. 126-91.
6)       ایستگلدی، مصطفی؛ قنبری، محمد؛ پویا، رضا؛ روستا، مجتبی (1398) فرا تحلیل پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه شهرهای مرزی، نظم و امنیت در استان سیستان و بلوچستان، پژوهش‌های جغرافیای سیاسی، دوره 4، شماره 2، صص. 61-33.
7)      برزگر، معصومه و میرساردو، طاهره (1397) بررسی مؤلفه‌های سیاسی و اجتماعی تأثیرگذار بر امنیت مرزهای ایران (مطالعه موردی مرزهای شرقی)، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دوره 31، شماره 1، صص. 247-221.
8)      پولادی، حسن؛ کشاورزیان، محمدمهدی؛ خان محمدی، هادی؛ اصلی پور، حسین (1395) الگوسازی عوامل تأمین‌کننده امنیت پایدار مرزی؛ مطالعه موردی: مرزهای شرقی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، دوره 19، شماره 72، صص. 149-125.
9)      پیرعلی، علیرضا و سیادت، سعیده (1392) تدابیر راهبردی ناجا در گسترش امنیت پایدار مرزهای جنوب شرقی کشور (موردمطالعه: استان سیستان و بلوچستان)، فصلنامه علمی و پژوهشی مطالعات مرزی، دوره 1، شماره 1، صص. 126-103.
10)   ذوالفقاری، حسین (1396) تأثیر مهاجرت غیرقانونی بر امنیت مرزهای (مطالعه موردی مرزهای جنوب شرق کشور)، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 5، شماره 17، صص. 162-127.
11)   زاهدی مازندرانی، محمدجواد (1385) فقر روستایی، روند و اندازه‌گیری آن در ایران (تبیین روش‌ها و نقد رویکردها)، رفاه اجتماعی، دوره 4، شماره 17، صص. 322-286.
12)   شهبازنژاد، رضا (1395) تأثیر متقابل اقتصاد و امنیت بر مرزهای شرقی با تأکید بر مرزهای سیستان و بلوچستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیایی سیاسی، به راهنمایی حسین ربیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی تهران.
13)   عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمد سعید، فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد (1390) تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی، نشریه اندیشه مدیریت راهبردی، سال 5، شماره 2، صص. 198-151.
14)   عندلیب، علیرضا (1380) نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، جلد اول، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دانشکده فرماندهی و ستاد.
15)   قاسمی، محمد و صفی پور، محسن (1392) بررسی اقدامات انسدادی مرز استان سیستان و بلوچستان بر امنیت استان از دیدگاه صاحب‌نظران، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، سال 1، شماره 4، صص. 128-105.
16)   کاروانی، عبدالطیف (1395) بررسی و شناخت رابطه اعتماد اجتماعی و احساس امنیت با امنیت اجتماعی با رویکرد قومیتی: مطالعه موردی شهر زاهدان، زاهدان، واحد تحقیقات نیروی انتظامی.
17)   مقصودی، مجتبی (1382) قومیت‌ها و نقش آنان در تحولات سیاسی سلطنت محمدرضا پهلوی، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
18) Alam, S. (2004) Iran‐Pakistan relations: Political and strategic dimensions. Strategic Analysis, Vol.28, No.4, pp.526-545.‌
19) Ferrill, J. & Campion, K. (2021) Border security: An ideological nexus, Behind the Headlines.
20) Fox, J. (2001) Patterns of discrimination, grievances and political activity among Europe's Roma: a cross-sectional analysis, JEMIE, Vol.1, pp.10-29.
21) Gravelle, T. B. (2018) Politics, time, space, and attitudes toward US–Mexico border security, Political Geography, Vol.65, pp.107-116.‌
22) Globerman, S. & Storer, P. (2009) Border security and Canadian exports to the United States: Evidence and policy implications, Canadian Public Policy, Vol.35, No.2, pp.171-186.‌
23) Jones, P. N. & Wild, T. (1994) Opening the frontier: Recent spatial impacts in the former inner-German border zone, Regional Studies, Vol.28, No.3, pp.259-273.‌
24) Isacson, A. & Meyer, M. & Morales, G. (2014) Mexico’s other border: Security, migration, and the humanitarian crisis at the line with Central America, Washington Office on Latin America, pp.2-44.‌