شناسایی عوامل مؤثر محیطی بر احساس امنیت شهروندان در مجتمع‌های مسکونی مطالعه موردی: شهر مرزی رشت

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 استادیارمعماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

چکیده

گسترش روزافزون شهرها و مهاجرت‌های روستا به شهر، به افزایش جمعیت شهرنشینی منجر شده که این امر نیاز روزافزون شهرنشینان به مسکن را به دنبال داشته است. در این راستا به دلیل تراکم بالای جمعیت شهرنشینی و نیاز به ساخت انبوه مسکن ایجاد شهرک‌ها و مجتمع‌های بزرگ مسکونی ضروری می‌نماید که یکی از نیازهای اساسی شهروندان در این مجتمع‌ها وجود امنیت است که دو بعد عینی و ذهنی را شامل می‌شود. چراکه عدم وجود احساس امنیت در مجتمع‌های مسکونی می‌تواند به جمع گریزی بیانجامد. این پژوهش باهدف تبیین و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر ایجاد حس امنیت در محیط مسکونی شهر رشت شکل‌گرفته است. جامعه موردمطالعه ساکنین مجموعه مسکونی آزادگان و پردیسان شهر رشت است که با توجه به فرمول کوکران تعداد 384 نفر از آن‌ها به‌عنوان نمونه پژوهش از طریق پرسشنامه محقق ساخت موردمطالعه قرارگرفته‌اند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های خی دو و آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد که در دو سطح توصیفی و استنباطی موردبررسی قرار گرفتند. در این پژوهش 5 عامل اصلی قلمروپایی، مدیریت و نگه‌داری، نظارت، امنیت فیزیکی، ترس از جرم موردبررسی قرار گرفتند که نتایج پژوهش نشان می‌دهد این عوامل بر امنیت محیطی و کاهش جرم در مجتمع‌های مسکونی تأثیر به سزایی دارند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the Effective Environmental Factors on Citizens' Sense of Security in Residential Complexes Case Study: Rasht Border City

نویسندگان [English]

  • Sobhan RooshanFekrjoorshari 1
  • Farzaneh Asadi Malekjahan 2
  • Nasrolah NolaeiHashjin 3
1 PhD Student in Architecture,, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
2 Assistant Professor of Architecture, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
3 Professor of Geography and Rural Planning, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran
چکیده [English]

The increasing expansion of cities and rural-urban migration has led to a growth in urban population, which has led to an increasing need for urban housing. In this regard, due to the high density of urban population and the need for mass construction of housing, it is necessary to create large settlements and residential complexes. One of the basic needs of citizens in these complexes is security which includes two objective and mental dimensions. This is because the lack of a sense of security in residential complexes can lead to avoidance. This study has been formed with the aim of explaining and ranking the effective factors on the creation of a sense of security in the residential environment of Rasht. The study population is the residents of Azadegan and Pardisan residential complex in Rasht, which according to Cochran's formula, 384 of them have been studied as a research sample through a researcher-made questionnaire. Chi-square and Spearman correlation tests were used to analyze the data, which were examined at both descriptive and inferential levels. In this study, five main factors of territoriality, management and maintenance, supervision, physical security, fear of crime were examined. The results of this study show that these factors have a significant effect on environmental security and crime reduction in residential complexes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Residential Complexes
  • Environmental Security
  • Crime
  • Rasht city
1)      اصانلو، علی (1394) بررسی تأثیر توزیع و پراکنش کلانتری‌ها بر احساس امنیت شهروندان مطالعه موردی: کلان‌شهر شیراز، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، دوره 2، شماره 44، صص. 106-83.
2)      براری، شهروز (1392) بررسی کانون‌های جرم خیز سرقت در شهرستان رشت در سال 1392، فصلنامه علمی دانش انتظامی گیلان، دوره 2، شماره 5، صص. 119-97.
3)      پیرعلی، علیرضا و سیادت، سعیده (1392) بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر احساس امنیت در شهرهای مرزی (موردمطالعه: تربت‌جام)، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 1، شماره 2، صص. 88-69.
4)      ستارزاده، داریوش و صمدی افشار، سینا (1399) تبیین عوامل کالبدی در ارتقاء امنیت عینی سکونتگاه‌های کم برخوردار مناطق مرزی مطالعه موردی: محلات وکیل‌آباد و حاجی پیرلو شهر ارومیه، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 8، شماره 1، صص. 79-63.
5)      صالحی، اسماعیل (1387) ویژگی‌های محیطی فضاهای شهری امن، تهران: انتشارات مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.
6)      صدیق، مهدی؛ صدیق، محمد؛ اکبری، مهناز (1395) بررسی عوامل مؤثر بر امنیت شهرهای مرزی در استان آذربایجان غربی، علوم و فنون مرزی، سال 7، شماره 2، صص. 22-1.
7)      کریمی، علیرضا و دانش مهر، حسین (1398) بررسی احساس امنیت در مناطق مرزی مطالعه موردی: شهر مریوان، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 7، شماره 4، صص. 24-1.
8)      کیوانلو، محسن (1394) راهکارهای عملی جهت افزایش احساس امنیت محلات مسکونی در راستای توسعه پایداری، اولین همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران، دانشگاه علم و هنر یزد.
9)      محمدی حمیدی، سمیه؛ کلانتری، محسن؛ ویسیان، محمد (1394) تحلیل وضعیت نورپردازی و ارزیابی ایمنی فضاهای شهری با استفاده از راهبردهای CPTED و مدل ارزیابی Safety Audit  موردمطالعه: پارک ملت شهر زنجان، فصلنامه پژوهش­های جغرافیای و برنامه­ریزی شهری، دوره3، شماره3، صص.341-325.
10)   موسوی، میرنجف؛ ویسیان، محمد؛ خلیفی­پور، حکیمه (1395) اولویت‌بندی راهبردهای امنیت پایدار در آمایش مناطق مرزی مطالعه موردی: استان کردستان، مجله جغرافیای سیاسی، دوره1، شماره2، صص.77-55.
11)   نصیری هندخاله، اسماعیل؛ جلالیان، اسحاق؛ گنجی، نسرین (1396) بررسی احساس امنیت اجتماعی در شهرهای مرزی (مطالعه موردی: شهر پیرانشهر)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 6، شماره 3، صص. 148-129.
12)   یوسفی، نیلوفر (1393) سنجش امنیت در محلات شهری (مطالعه موردی محلات مرداویج و مفت آباد شهر اصفهان)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال 3، شماره 11، صص 126–113.
13) Alford, R. P. (2012) Broken Windows Theory of International Corruption, Ohio State Law Journal, Vol.5, No.73, pp.1253-1282.
14) Altman, I. (2004) Environment and Social Behavior, Translated by Ali Namazian, Tehran: Shahid Beheshti University Press.
15) Armitage, R. (1999) An evaluation of secured by design housing schemes throughout the West Yorkshire area, University of Huddersfield
16) Atlas, R. (2000) Atlas safety and security design, INC. from http://www.cptedsecurity.com.
17) Bemanian, M. & Mahmoodi nejad, H. (2009) Security and Urban Design, Than Press.
18) Buchecker, M. & Frick, J. (2020) The implications of urbanization for inhabitants, relationship to their
19) Crowe, T. (2000) Crime Prevention Through Environmental Design: Applications of Architectural Design and Space Management Concepts. 2nd ed., Butterworth Heinemann, Oxford.
20) Hara, Yuji. & Takeuchi, Kazuiko. & Okubo, Satoru. (2005) Urbanization linked with past agricultural land use pattern in the urban fringe of a deltaic a asia meag-city (a cace stady in bankok), Landscape and urban planning, No.73, pp.16-28.
21) Lin, Y. (2019) E-urbanism: E-commerce, migration, and the transformation of Taobao villages in urban China, Cities, No.91, pp.202-212.
22) Lu, Z. & HUANG, Q. H. & Lu, T. & ZHOU, W. F (2005) Process and problems of industrialization and urbanization in China, China Industrial Economy, No.12, pp. 5-13.
23) Luck, G. W. (2007) A review of the relationships between human population density and biodiversity, Biological Reviews, Vol.82, No.4, pp.607-645.
24) Ma, Ting. & Zhou, Yuke. & Zhou, Chenghu. & Haynie, Susan. & Pei, Tao. & Xu, Tao. (2015) Night-time light derived estimation of spatio-temporal characteristics of urbanization dynamics using DMSP/OLS satellite data, Remote Sensing of Environment, No.158, pp.453–464.
25) Mills, E. S. & Song, B. N. (2020) Urbanization and urban problems, Brill.
26) Mohseni, Reza Ali. (2010) Analysis of the Social Society of Social Security and Its Role in Reducing Crime and Social Injuries, Quarterly Journal of Law and Order, No.2, pp.123-140.
27) Newman, O. (2008) Creating defensible space, Contractor:Center for Urban Policy Research Rutgers University.
28) Rafieian, Mojtaba. (2009) Factors affecting the promotion of women's security in urban environments, Collection of Women's Research Articles, Vol.7, No.3, pp.140-156.
29) Rashid, M. M. (2013) Migration to big cities from coastal villages of Bangladesh: An empirical analysis, Global Journals Inc,Vol.13, No.5, pp.11-123.
30) Wang, H. & Zhao, C. & Xiaokaiti, M. & Zhou, Y. & Zhao, R. (2012) Dual land market and rapid China’s urbanization: Problems and solutions, Chinese Studies, Vol.1, No.1, pp.1-4.