بررسی احساس امنیت در بین شهروندان مناطق مرزی مطالعه موردی: شهر رشت

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

استادیار شهرسازی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، رامسر، ایران

چکیده

امنیت لازمه وجود یک اجتماع سالم و یکی از نیازهای اساسی در بین شهروندان به‌ویژه در مناطق مرزی است. سعادت و موتور محرک توسعه‌یافتگی جامعه درگرو حفظ امنیت و داشتن احساس امنیت می‌باشد. برقراری امنیت در مناطق مرزی به دلیل موقعیت حساس و استراتژیکی که دارا می‌باشند نقش انکارناپذیر در ارتقاء توسعه پایدار و امنیت یک کشور ایفا می‌کنند. در این میان یکی از مقوله‌های بسیار حساس و مهم در این مناطق وجود احساس امنیت در بین شهروندان است. ازاین‌رو با توجه به اهمیت موضوع پژوهش حاضر به بررسی احساس امنیت در بین شهروندان شهر مرزی رشت پرداخته است. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش تحقیق توصیفی – تحلیلی است و جمع‌آوری داده‌ها به روش اسنادی و میدانی و با ابزار پرسشنامه بوده است. جامعه آماری پژوهش شهروندان بالای 18 سال شهر رشت می‌باشد. که از بین آن‌ها بر اساس فرمول کوکران 383 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. برای سنجش میزان عوامل مؤثر بر احساس امنیت بین شهروندان از شاخص‌های سرمایه اجتماعی، نقش نیروی انتظامی، عملکرد رسانه‌ها، فضای شهری، پایگاه اجتماعی – اقتصادی و عوامل جمعیت شناختی بهره گرفته‌شده است. همچنین میزان احساس امنیت بین شهروندان در رابطه با شاخص‌های امنیت مالی، امنیت جانی، امنیت حیثیتی و آسایش عمومی ارزیابی شد. برای تجزیه‌وتحلیل یافته‌ها نرم­افزار spss بهره گرفته‌شده است. یافته‌های حاصل از آزمون ضریب همبستگی نشان می‌دهد که سرمایه اجتماعی با ضریب 876/0 بیشترین تأثیر و نقش نیروی انتظامی با ضریب 543/0 کمترین تأثیر را بر احساس امنیت شهروندان دارد. همچنین نتایج آزمون تی تک نمونه­ای نشان داد که امنیت حیثیتی از میانگین فرضی 3 بالاتر و سایر امنیت‌ها در حدود مقدار میانگین فرضی قرار دارند. و طیف نانلی نیز بیانگر آن است که احساس امنیت شهروندان ازنظر امنیت حیثیتی در سطح مطلوب و ازنظر امنیت مالی، امنیت جانی و آسایش عمومی در سطح متوسط قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Sense of Security Among the Citizens of the Border Areas Case Study: Rasht City

نویسنده [English]

  • Seyed Yosef Hashemi
Assistant Professor of Urban Planning, Technical and Vocational University, Ramsar, Iran.
چکیده [English]

Security is a prerequisite for a well-being community and one of the basic needs among citizens, especially in border areas. Welfare and the driving force of society's development depend on maintaining security and having a sense of security. Establishing security in border areas due to their sensitive and strategic position plays an undeniable role in promoting the sustainable development and security of a country. Meanwhile, one of the most sensitive and important issues in these areas is the sense of security among citizens. Therefore, considering the importance of the subject of the present study, it has examined the sense of security among the citizens of the Rasht border city. This research is of applied type and descriptive-analytical research method and data collection was through documentary and field methods and based on questionnaire. The statistical population of the study is citizens over 18 years old in Rasht. From which, according to Cochran's formula, 383 people were selected as the sample size. In order to measure the effective factors on the sense of security among citizens, such indicators as social capital, the role of law enforcement, media performance, urban space, socio-economic situation and demographic factors have been exerted. Citizens' sense of security was also assessed in relation to the indicators of financial security, life security, dignity security and public comfort. SPSS software was used to analyze the findings. Findings from the correlation coefficient test show that social capital with a coefficient of 0.876 has the greatest impact and the role of law enforcement with a coefficient of 0.543 has the least impact on citizens' sense of security. Also, the results of one-sample t-test showed that prestige security is higher than the hypothetical average of 3 and other securities are around the hypothetical average. And the Nunnally spectrum also indicates that the citizens' sense of security is at the desired level in terms of prestige security and at a moderate level in terms of financial security, life security and public comfort.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sense of security
  • Citizens
  • border areas
  • Rasht city
1)    انصاری فر، نینا و انصاری، مجتبی (1389) بررسی امنیت محیطی در پارک‌های منطقه‌ای به‌عنوان بخشی از فضاهای شهری از دیدگاه زنان بر پایه رویکرد CPTED (مطالعه موردی: پارک ساعی)، مدیریت شهری و روستایی، دوره8، شماره 25، صص-34-21.
2)    آذرمی، مهدی؛ آذر، علی؛ عبدالله زاده طرف، اکبر (1398) بررسی نقش برنامه‌ریزی و طراحی محیطی در میزان امنیت شهری مناطق حاشیه‌نشین شهر تبریز، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، دوره 8، شماره 32، صص. 54-41.
3)    برزگر، معصومه و میرساردو، طاهره (1397) بررسی مؤلفه‌های سیاسی و اجتماعی تأثیرگذار بر امنیت مرزهای ایران (مطالعه موردی مرزهای شرقی)، جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، سال 8، شماره 3، صص. 247- 221.
4)    بوزان، یاری (1278) مردم، دولت‌ها و هراس، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
5)    بحری پور، عباس و ذوالفقاری، ابوالفضل (1389) سرمایه اجتماعی و تبیین رابطه آن بااحساس امنیت اجتماعی (مطالعه موردی: شهرستان کاشان)، مطالعات جامعه‌شناسی، سال 2، شماره 8، صص. 24-7.
6)    پیرعلی، علیرضا و سیادت، سعیده (1392) بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر احساس امنیت در شهرهای مرزی (موردمطالعه: تربت‌جام)، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 1، شماره 2، صص. 88-69.
7)    جلالیان، سید اسحاق (1398) بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت پایدار مناطق مرزی مطالعه موردی: شهرستان مرزی سردشت، فصلنامه پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 7، شماره 4، صص. 86-61.
8)    حیدری ساربان، وکیل (1398) نقش مسئولیت‌پذیری اجتماعی در تقویت امنیت مرزی مناطق روستایی مطالعه موردی: شهرستان مرزی گرمی، فصلنامه پژوهشنامه مطالعات مرزی، پ دوره 7، شماره 3، صص. 164-139.
9)    حیدری ساربان، وکیل و صائب، شراره (1395) عوامل مؤثر بر ارتقای امنیت مرز از دیدگاه ساکنان محلی، مطالعه موردی: شهرستان گرمی، فصلنامه علوم و فنون مرزی، سال 7، شماره 4، صص. 25-1.
10) حیدری ساربان، وکیل و یاری حصار، ارسطو (1398) تبیین رابطه پایداری اقتصادی با تقویت امنیت مرزی مناطق روستایی مطالعه موردی: شهرستان گرمی، علوم و فنون مرزی، دوره 8، شماره 1، صص. 46-29.
11) رضاپور، زهرا؛ اونق، نازمحمد؛ امانی، مرتضی (1395) مطالعه و بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و امنیت اجتماعی در بین مرزنشینان کرد و ترکمن در مناطق مرزی خراسان شمالی، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، سال 4، شماره 3، صص. 155-127.
12) رسولی شورستان، جلیل (1397) بررسی و تحلیل نقش عوامل کالبدی و اجتماعی بر احساس امنیت در فضاهای شهری گرگان، دانش انتظامی گلستان، دوره 9، شماره 35، صص. 56-33.
13) زنگی‌آبادی، علی و زنگنه، مهدی (1389) سنجش احساس امنیت اجتماعی در بین شهروندان شهرهای کوچک و مرزی (مطالعه موردی: شهر خواف)، فصلنامه دانش انتظامی، سال 13، شماره 1، صص. 65-41.
14) ساروخانی، باقر و مهدی زاد، شراره (1384) تلویزیون، مخاطب و نگرش، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره 6، شماره 4، صص. 26-33.
15) شریعتی، سعید (1384) بررسی احساس امنیت عمومی در استان خراسان، مشهد: پژوهشکده اقبال جهاد دانشگاهی مشهد.
16) شوهانی، نادر؛ نیک‌سرشت، مهدی؛ تردست، زهرا (1397) بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت پایدار مناطق مرزی نمونه موردی: استان ایلام، فصلنامه علوم و فنون مرزی، سال 9، شماره 2، صص. 30-1.
17) عظیمی، نورالدین، کرمی، نجمه؛ عطابخش، فاطمه (1396). بررسی نقش عوامل اجتماعی و کالبدی بر احساس امنیت شهروندان در شهر رشت، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، دوره10، شماره 19، صص. 142-131.
18) کامران، حسن و شعاع برآبادی، علی (1389) بررسی امنیت شهری در شهرهای مرزی مطالعه موردی؛ شهر تایباد، جغرافیا (فصلنامه انجمن جغرافیای ایران)، دوره 8، شماره 25، صص. 46-25.
19) کریمی، علیرضا و دانش مهر، حسین (1398) بررسی احساس امنیت در مناطق مرزی مطالعه موردی: شهر مریوان، فصلنامه پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 7، شماره 4، صص. 24-1.
20) طاهری، زهرا؛ ربانی، رسول؛ ادیبی سده، مهدی (1391) رابطه نقش پلیس و احساس امنیت در شهر اصفهان سال 1388، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 1، شماره 1، صص. 38-21.
21) متقی، افشین (1395) تحلیل تطبیقی احساس امنیت در قلمروهای مرزی (نمونه موردی: کردستان ایران و کردستان عراق)، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، دوره 8، شماره 4، صص. 42-29.
22) مجتهد زاده، پیروز (1380) جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: انتشارات سمت.
23) مرادی پردنجانی و صادقی ده چشمه­ای، ستار (1395) تبیین رابطه دیدگاه ارزشی بااحساس امنیت اجتماعی (موردمطالعه دانشجویان دانشگاه اصفهان)، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال 5، شماره 12، صص. 93-81.
24) ملک حسینی، محمدتقی؛ وطنی، علی؛ رضوی، محمد؛ آلوستانی، زینب (1394) سنجش میزان احساس امنیت اجتماعی در بین مرزنشینان استان گلستان و شناسایی راه‌های ارتقاء آن، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی، دوره 3، شماره 1، صص. 116-81.
25) میر اسماعیلی، بی‌بی سادات؛ اسکندری، نصرالله؛ باروت کوب زاده، مجید (1394) نقش رسانه‌ها در تحکیم امنیت اجتماعی از دیدگاه صاحب‌نظران (علوم ارتباطات و جامعه‌شناسی)، مطالعات رسانه‌ای، دوره 10، شماره 31، صص. 59-45.
26) نایب پور، محمد؛ ویسیان، محمد؛ اصغری، آزاد؛ محمدی حمیدی، سمیه (1393) نقش پلیس در احساس امنیت اجتماعی پایدار (مطالعه موردی: شهر دهگلان)، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، سال 2، شماره 8، صص. 96-77.
27) نصیری هند خاله، اسماعیل؛ جلالیان، اسحاق؛ گنجی، نسرین (1396) بررسی احساس امنیت اجتماعی در شهرهای مرزی (مطالعه موردی: شهر پیرانشهر)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، دوره 6، شماره 3، صص. 148-129.
28) Alexseev, M. A. (2011) Societal security, the security dilemma, and extreme anti-migrant hostility in Russia, Journal of peace research, Vol.48, No.4, pp.509-523.
29) Bemanian, M. Mahmoodi nejad. H. (2009) Security and Urban Design, Than Press.
30) Desmet, P. & Fokkinga, S. (2020) Beyond Maslow’s Pyramid: Introducing a Typology of Thirteen Fundamental Needs for Human-Centered Design. Multimodal Technologies and Interaction, Vol.4, No.3, pp.23-38.
31) Ferguson, Kritstin M. & Chales H. Mindel. (2007) Modeling Fear of Crime inDallas Neighborhoods: A Test of Social Capital Theory, Crime & Delinquency, Vol.53, No.2, pp.322-349.
32) Hansen, Niles H. (Ed.). (2007) Border Regions: A Critique of Spatial Theory and A European Case Study; Human Settlement Systems: International Perspectives on Structure Change and public Policy. Ballinger Publication Co. Cambridge,UK., pp. 246-261
33) Innes, M. & Jones, V. (2006). Neighborhood Security and Urban Change, Risk, Resilience and Recovery. Joseph Rowntree Foundation. University of Surrey.
34) Kim, S. J. & Hur, M. H. (2019) Understanding of Factors Influencing Happiness of Middle-Aged Women in Korea Based on Maslow’s Hierarchy of Needs. Psychiatry investigation,Vol.16, No.7,pp. 5-39.
35) Narayan, S. (2003) bordr management of Nepal, Kathmandu, Nepal.
36) Poirier, T. I. & Devraj, R. (2019) Pharmacy in an Improved Health Care Delivery Model Using Maslow’s Hierarchy of Needs. American Journal of Pharmaceutical Education, Vol.83, No.8, pp.345-323.
37) Schulte, M. (2018) Adult Learning Degree and Career Pathways: Allusions to Maslow's Hierarchy of Needs, The Journal of Continuing Higher Education, Vol.66, No.1, pp.62-64.
38) Vollmer, B. A. (2019) The paradox of border security: an example from the UK, Political Geography, Vol.71, pp.1-9.
39) Wang, Y. R. (1999) political change and public security- the prospect of Taiwan, Journal of Futures, Vol.31, pp.57-72.
40) Wu, Z. & Liu, L. & Li, S. (2020) Investigating the Crucial Aspects of Developing a Healthy Dormitory based on Maslow’s Hierarchy of Needs—A Case Study of Shenzhen, International journal of environmental research and public health,Vol.17, No.5, pp.1550- 1565.