ارائه الگوی کاهش آسیب‌پذیری مواد مخدر صنعتی در بین کارکنان وظیفه فرماندهی مرزبانی مطالعه موردی: مرکز آموزش مرزبانی ولیعصر

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان ، زاهدان، ایران

3 دانشیار علوم قرآنی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

امروزه مصرف مواد مخدر صنعتی و آسیب‌های آن، درحال‌توسعه بوده و متوجه سربازان مرزبانی نیز می‌شود. بنابراین نظر به توسعه سریع و شدت آسیب‌ها، تدوین پژوهش‌هایی که بتواند از وسعت و شدت گرفتن آسیب‌های مزبور، در ابعاد سلامت فردی و جمعی سربازان مرزبانی بکاهد، دارای اهمیت و ضروری بوده و جزء دغدغه‌های فرماندهان مرزبانی است. هدف این پژوهش، بررسی راه‌کارهای کاهش آسیب‌های مواد مخدر صنعتی در بین سربازان مرزبانی است. روش انجام این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر گردآوری داده‌ها، میدانی و ازنظر ماهیت و نوع مطالعه، اکتشافی می‌باشد. روایی پرسشنامه صوری بوده و مورد تائید کارشناسان مرزبانی قرار گرفت. پایایی پرسشنامه به کمک آلفای کرونباخ برابر 903/0 محاسبه و تائید گردید. جامعه آماری شامل 301 نفر از فراگیران بالای فوق‌دیپلم و لیسانس مرکز آموزش مرزبانی حضرت ولیعصر (عج) زابل می‌باشند که در معرض آسیب مصرف مواد مخدر صنعتی بودند. منطبق با نمونه‌گیری موارد خاص یا یگانه، پرسشنامه‌ای شامل چهار معیار اصلی و 16 زیرمعیار به‌صورت هدفمند، بین 100 نفر توزیع گردید. بررسی آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نشان داد: داده‌های پژوهش از توزیع نرمال پیروی نمی‌کنند. درنهایت داده‌های جمع‌آوری‌شده به کمک آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم‌افزار Smart PLS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، بین راهکارهای حمایت، آموزش، آگاهی و مشاوره به سربازان مرزی با کاهش آسیب‌های مواد مخدر صنعتی، رابطه مثبت و معناداری برقرار است و تقویت هریک از این عوامل، سبب کاهش آسیب‌های مواد مزبور خواهد شد. امّا حمایت از سربازان مرزبانی با ابعاد پنج‌گانه آن، بیشترین میزان کارآمدی را در کاهش آسیب‌های این مواد دارد و مشاوره، آموزش و آگاهی در رده‌های بعدی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pattern of Reducing the Vulnerability of Industrial Narcotics among the Employees of the Border Guard Duty Case Study: Valiasr Border Training Center

نویسندگان [English]

  • Yusuf Moradi 1
  • mohammadreza kaykha 2
  • Hosain Khakpour 3
1 PhD student in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran
2 Associate Professor of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran
3 Associate Professor of Quranic Sciences, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran
چکیده [English]

Today, the use of industrial narcotics and its harms is developing and it is also affecting border guards. Therefore, given the rapid development and severity of injuries, the development of research that can reduce the extent and severity of these injuries in terms of individual and collective health of border guards is important and necessary and is one of the concerns of border commanders. The purpose of this study is to investigate the strategies in order to reduce the harm of industrial narcotics among border guards. The method of this research is applied in terms of purpose and field in aspect of data collection and exploratory in terms of nature and type of study. The method of this research is applied, field and exploratory in terms of purpose, data collection, and nature and type of study, respectively. The validity of the questionnaire was approved by border experts. The reliability of the questionnaire was calculated and confirmed by Cronbach's alpha equal to 0.903. The statistical population includes 301 high school graduates and bachelors of Hazrat Valiasr (AS) Border Training Center in Zabol who were exposed to industrial narcotics. In accordance with the sampling of special or unique cases, a questionnaire including four main criteria and 16 sub-criteria was purposefully distributed among 100 people. Examination of Kolmogorov-Smirnov test showed that the research data did not follow the normal distribution. Finally, the collected data were analyzed by using of descriptive and inferential statistics through Smart PLS software. Findings show that there is a positive and significant relationship between support, training, awareness and counseling strategies for border guards with reducing the harm of industrial narcotics and strengthening each of these factors will reduce the harm of these drugs. However, supporting border guards with its five dimensions is the most effective in reducing the harms of these materials, and counseling, training and awareness are in the next rank.

کلیدواژه‌ها [English]

  • consulting
  • support
  • industrial narcotics
  • Border Guards
  • Structural Equation Model
1)    اسفیدانی، محمدرحیم و محسنین، شهریار (1393) مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم‌افزار Smart-PLS، تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
2)    اکبری، زینب (1398) اثربخشی گروه‌درمانی شناختی-رفتاری بر خویشتن‌داری سوءمصرف مواد مخدرِ مراجعه‌کننده به مراکز اقامتی ترک اعتیاد (کمپ‌های) شهر تهران، مجله روانشناسی و روان‌پزشکی شناخت، دوره ۶ شماره 2، صص. ۸۵-۷۴.
3)    بادپر، سیما؛ بختیار پور، سعید؛ حیدری، علیرضا؛ مرادی منش، فردین (1398) آزمون مدل علی خود مراقبتی بر اساس حمایت اجتماعی و سواد سلامت از طریق خود کارآمدی مدیریت دیابت در بیماران مبتلابه دیابت. فصلنامه پرستاری دیابت، دوره ۷ شماره 2، صص. ۷۶۳-۷۵۲.
4)    بایزیدی، ابراهیم؛ اولادی، بهنام؛ عباسی، نرگس (1391) تحلیل داده‌های پرسشنامه‌ای به کمک نرم‌افزار SPSS ورژن 23، تهران: بانک کتاب عبادی.
5)    پرزور، پرویز؛ علی زاده گورادل، جابر؛ یاقوتی زرگر، حسن؛ بشرپور، سجاد (1394) اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌گرای مبتنی بر کیفیت زندگی بر بهبود کیفیت زندگی معتادان به مواد افیونی، اعتیاد پژوهی، دوره 9، شماره 35، صص. 148-137.
6)    چوبفروش زاده، آزاده؛ محمودی میمند، وحید؛ فاطمی، نسرین؛ کجباف، محمدباقر (1399) اثربخشی درمان گروهی شناختی – رفتاری بر سلامت عمومی زنان وابسته به مواد افیونی، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، دوره 12، شماره 44، صص. 49- 39.
7)    حمد بیگی، ابوالفضل؛ محمد صالحی، نرگس؛ علی گل، محمد (1393) روایی و پایایی ابزارها و روش‌های مختلف اندازه‌گیری آن‌ها در پژوهش‌های کاربردی در سلامت، مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، دوره 13، شماره 12، صص. 1170- 1153.
8)    حامدی، علی؛ شهیدی، شهریار؛ خادمی، علی (1392) اثربخشی ذهن آگاهی و مشاوره کاهش آسیب بر پیشگیری از عود مجدد مصرف مواد مخدر، اعتیاد پژوهی، دوره 7، شماره 128، صص. 101- 118.
9)    حیران پور، نجف؛ رستمی، پوران؛ عبداللهی، زهرا (1388) تأثیر آموزش بر آگاهی و نگرش جوانان پسر محلات حاشیه‌ای در خصوص مضرات مصرف مواد مخدر، اعتیاد پژوهی، دوره 3، شماره 12، صص. 39- 31.
10) خالدیان، محمد (1396) بررسی اثـربخـشی معنا درمانی به شیوه گروهـی بر ارتقاء سرمایه روان‌شناختی افراد معتاد، نشریه علمی دانش انتظامی، دوره 19، شماره 3، صص. 120-103.
11) خامنه‌ای، سید علی (1424) أجوبة الاستفتاءات. قم: دفتر مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در قم.
12) خسروشاهی، قدرت الله و جوادی حسین‌آبادی، حسین (1395) تحلیل رابطه مؤلفه‌های هویت دینی و پیشگیری از جرم، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، دوره 5، شماره 7، صص. 125-91.
13) درکه، بهاره؛ کرامتی، هادی؛ حسن امیری (1392) اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی در کاهش گرایش به مصرف مواد مخدر تهران، فصلنامه دانش انتظامی پلیس پایتخت، سال6، شماره 18، صص. 112-89.
14) رزاقی، عیسی؛ صبحی، قراملکی؛ ناصر زاد، یونس؛ صیاد، وکیلی عباسعلیلو، سجاد (۱۳۹۹) بررسی نقش حمایت اجتماعی و تنظیم شناختی هیجان در پیشگیری از عود اعتیاد افراد مبتلابه اختلالات مواد، فصلنامه اعتیاد پژوهی، دوره 14، شماره 55، صص. 262-245.
15) رسولی، فاطمه (1390) نقش آموزش کنترل خشم در مقاوم‌سازی نوجوانان در برابر اعتیاد و سوءمصرف مواد، پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی، دوره 4، شماره 14، صص. 111-89.
16) رفاهی، سید علی‌اکبر؛ تابانژاد، زینب؛ عبادی، عباس؛ سرابندی، حسن (1394) بررسی میزان آگاهی و نگرش کارکنان نظامی در پیشگیری از اعتیاد با ارائه الگوی مناسب، پرستار و پزشک در رزم، دوره 3، شماره 7، صص. 52- 46.
17) ریاحی، محمد اسماعیل؛ علی وردی نیا، اکبر؛ پور حسین، سیده زینب (1389) بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی و سلامت روان، رفاه اجتماعی، دوره10، شماره 39، صص. 121-85.
18) زاده باقری، قادر؛ افشون، اسفندیار؛ توفیقیان، عبدالرحمان؛ عباسی، علی؛ کامکار، علی؛ براتی، مهین؛ ملک‌زاده، جان محمد (1384) علل گرایش و روش‌های پیشگیری از استعمال مواد مخدر در استان کهگیلویه و بویراحمد، ارمغان دانش، دوره 10، شماره 4، صص. 81-71.
19) زمانی، سیده نرجس؛ نظری، محمد؛ زارعی، اقبال (1394) بررسی نقش حمایت‌های خانواده دریافت حمایت‌های اجتماعی (با تأکید بر نوجوانان معتاد استان هرمزگان)، پژوهشنامه فرهنگی هرمزگان، دوره 5، شماره 10، صص.28-14.
20) سام آرام، عزت الله؛ شریفیان، اکبر؛ یزدان پور، فاطمه (1398) طراحی و آزمون الگوی توانمندسازی اجتماعی: زنان مصرف‌کننده مواد مخدر (محله فوتبال اراک)، فصلنامه انتظام اجتماعی، دوره 11، شماره 1، صص. 96-77.
21) سیدعباس‌زاده، میر محمد (1393) مقدمه‌ای بر مدل‌یابی معادلات ساختاری به روش PLS و کاربرد آن در علوم رفتاری، ارومیه: انتشارت دانشگاه ارومیه.
22) صالح‌آبادی، ابراهیم و سلیمی امان‌آبادی، محسن (1391) بررسی رابطه سبک زندگی جوانان و گرایش به مصرف مواد مخدر صنعتی در شهر شیروان، جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، دوره 3، شماره 6، صص. 70-57.
23) طارمیان، فرهاد و مهریار، امیر هوشنگ (1387) اثربخشی برنامه آموزش مهارت‌های زندگی به‌منظور پیشگیری از مصرف مواد مخدر در دانش آموزان دوره راهنمایی، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی زنجان، دوره 16، شماره 65، صص. 87-77.
24) عبد علی، حمید و کمالی، جواد (1399) اثربخشی برنامه‌های آموزش مهارت‌های زندگی بر تغییر نگرش نسبت به سوءمصرف مواد مخدر و سلامت روان‌شناختی، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، دوره 12، شماره 45، صص. 67-50.
25) قائد امینی هارونی، غلامرضا؛ بحرینی بروجنی، مجید، میرشاه جعفری، سید ابراهیم؛ سپهری بروجنی، کبری (1396) اثربخشی چهار روش پیشگیری از سوءمصرف مواد بر نگرش نسبت به مواد مخدر و سلامت روان دانش آموزان پسر دوره متوسطه، پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، دوره 7، شماره 1، صص. 64-51.
26) قجاوند، کاظم؛ قجاوند، قاسم؛ قجاوند، زهرا (1393) اثربخشی مددکاری گروهی در توسعه مهارت‌های مقابله‌ای و پیشگیری از عود در افراد معتاد، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، دوره 1، شماره 2، صص. 43-25.
27) قربانی، ابراهیم؛ کیانی، جواد؛ ابراهیمی، علی؛ مالکی، اسدالله (1396) پیش‌بینی سهم فضای سایبر (شبکه‌های مجازی) در میزان گرایش به سوءمصرف مواد مخدر و روان‌گردان، فصلنامه پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، دوره 12، شماره 46، صص. 9-28.
28) عباسی زاغه، اسماعیل؛ حسنی، فرهاد؛ سعیدی، بیان (1395) اثربخشی مددکاری گروهی بر کیفیت زندگی مددجویان مصرف‌کننده مواد، مددکاری اجتماعی، دوره 5، شماره 4، صص. 56-49.
29) کاویانی، محمد و کریمی، محمدرضا (1390) منابع انگیزش اخلاقی با رویکرد تطبیقی بین دیدگاه علامه طباطبایی و مازلو، مطالعات اسلام و روانشناسی، دوره 5، شماره 9، صص. 104-79.
30) کرد میرزا، عزت الله؛ آزاد، حسین؛ اسکندری، حسین (1382) هنجاریابی آزمون آمادگی اعتیاد به‌منظور شناسایی افراد مستعد سوءمصرف مواد در بین دانشجویان دانشگاه‌های تهران، فصلنامه اعتیاد پژوهی، دوره 1، شماره 2، صص. 80-47.
31) کلدی، علیرضا و سلحشوری، پروانه (1391) بررسی تأثیر حمایت اجتماعی بر توانمندسازی زنان، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، دوره 4، شماره 4، صص. 22-7.
32) محمدی، اصغر و محمدی، عباس (1399) استراتژی‌های اجتماعی و سازمانی برای کاهش و پیشگیری از تمایل جوانان به مصرف مواد مخدر (مطالعه موردی، شهرستان دهاقان) کرمانج، نشریه فرهنگ، اجتماع و علوم انسانی، دوره 2، شماره 3، صص. 18- 1.
33) مرادی، محمد؛ حیدرنیا، علیرضا؛ بابایی، غلامرضا؛ جهانگیری، مهدی (1388) بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر مدل مراحل تغییر در پیشگیری از مصرف مواد مخدر کارگران پتروشیمی، فصلنامه علوم پزشکی، دوره 19، شماره 4، صص. 255-246.
34) مرادی، علی و صفاریان، محسن (1398) بررسی علل اجتماعی مرتبط با اعتیاد به مواد مخدر: موردمطالعه جوانان شهر کرمانشاه، فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، دوره 11، شماره 41، صص. 57-28.
35) مظفر، حسین؛ ذکریایی، منیژه؛ ثابتی، مریم (1388) آنومی فرهنگی و اعتیاد به مواد مخدر در بین جوانان 28-13 ساله شهر تهران، دوره 3، شماره 4، صص. 54-33.
36) مکارم شیرازی، ناصر (1427) استفتاءات جدید، قم: انتشارات مدرسه امام علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام.
37) مکارم شیرازی، ناصر (1429) احکام پزشکی. قم: انتشارات مدرسه امام علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام.
38) ملک افضلی، حسین (1384) روش‌شناسی پژوهش‌های کاربردی در علوم پزشکی، تهران: انتشارات علوم پزشکی تهران.
39) منتظری، حسین‌علی (1427) احکام پزشکی، قم: نشر سایه.
40) موسوی خمینی، سید روح‌الله (1424) توضیح المسائل، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
41) میرزایی علویجه، مهدی؛ نصیر زاده، مصطفی؛ اسلامی، احمدعلی، شریفی راد غلام‌رضا، حسن‌زاده اکبر (1393)، تأثیر عملکرد خانواده در وابستگی جوانان به مواد مخدر صنعتی. آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دوره 1، شماره 2، صص. 30-19.
42) نصیری ولک‌بینی، فخرالسادات و عبدالملکی، شوبو (1393) تبیین ارتباط حمایت اجتماعی ادراک‌شده باکیفیت زندگی با نقش میانجی استرس ادراک‌شده در زنان سرپرست خانوار شهر سنندج، جامعه‌شناسی کاربردی، دوره 27، شماره 4، صص. 116-99.
43) یوسفی لبنی، جواد؛ خسروی، طارق؛ خسروی، بهار (1397) بررسی رابطه خانواده و استفاده نابجا از اینترنت با سوءمصرف مواد مخدر (مقاله مروری)، مجله پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، دوره 3، شماره 20، صص. 33-16.
44)  Eugine Tafadzw, Maziriri. & Nkosiville, Welcome Madinga. (2018) Data to model the prognosticators of luxury consumption: A partial least squares-structural equation modelling approach (PLS-SEM), Data in Brief, Vol.21, pp. 253-257.
45)  Kathlene, Tracy. & Samantha. P. Wallace. (2016) Benefits of peer support groups in the treatment of addiction, Abuse and Rehabilitation, Vol.7, pp.143- 154.
46)  Kautsarina, Zaenal Abidin. & Achmad Nizar. Hidayanto. & Kongkiti, Phusavat. (2020) Data modeling positive security behavior implementation among smart device users in Indonesia: A partial least squares structural equation modeling approach (PLS-SEM), Data in Brief, Vol.30, pp.1-10.
47)  ROSENBAUM, D. P. & HANSON, G. S. (1998) Assessing the Effects of School-Based Drug Education: A Six-Year Multilevel Analysis of Project D.A.R.E, Journal of Research in Crime and Delinquency, Vol.4, pp.381- 412.
48)  Salles, T. A. & Chaves, E. de C. L. & Moreira, D. da S. & Brito, M. V. N. & Mendonca, H. M. C. R. e. & Oliveira, K. (2016) Estrategias de prevencao ou reducao do consumo de drogas para adolescentes: revisao sistemática da literatura. Revista Eletrônica De Enfermagem, Vol.18, pp.1-14.
49)  Uky, Yudatama. & Achmad Nizar, Hidayanto. & Bobby, A.A. & Nazief, Kongkiti Phusavat. (2019) Data to model the effect of awareness on the success of IT Governance implementation: A partial least squares structural equation modeling approach (PLS-SEM), Data in brief, Vol.25, pp.1-7.
50)  Wiener, J.M. (1997) Textbook of Child and Adolescent Psychiatry, New York: American Psychiatric Press.