بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت پایدار مناطق مرزی مطالعه موردی: شهرستان مرزی سردشت

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

وجود امنیت در مناطق مرزی از اهمیت شایانی برخوردار است به‌خصوص مناطق مرزی ریشه استحکام آمایش سرزمین محسوب می‌شود. در حال حاضر مسائل مرتبط با امنیت پایدار مناطق مرزی بسیار حائز اهمیت است زیرا در صورت وجود هرگونه اختلاف مرزی و ناامنی در این مناطق امنیت ملی را مورد تهدید قرار می‌دهد. آنچه می‌تواند بر امنیت مناطق مرزی تأثیرگذار باشد شناسایی عوامل مؤثر بر آن و تلاش برای برون‌رفت از چالش‌های دامن‌گیر و تقویت فرصت‌ها می‌باشد. منطقه مرزی سردشت در سال‌های اخیر شاهد افزایش قاچاق کالا و گروه‌های معاند ستیزه‌جو بوده و باعث ناامنی منطقه شده است. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت پایدار شهرستان مرزی سردشت است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی مبتنی بر پیمایش می‌باشد. جامعه آماری پژوهش متخصصین و صاحب‌نظران مرتبط با موضوع امنیت است که به روش گلوله برفی حجم نمونه 35 نفر می‌باشد. روش تحلیل بر اساس مدل استراتژیک SWOT است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که وضعیت امنیت در منطقه مرزی سردشت در وضعیت تهاجمی SO قرار دارد. در بین مؤلفه‌های نقاط قوت " وجود بازارچه‌های مرزی "، " نظارت دقیق و قوی فرمانده انتظامی و مرزبانی در مرزهای شهرستان" به‌عنوان عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت در شهرستان مرزی سردشت بیشترین تأثیر را دارند. همچنین "گسترش قاچاق کالا و بازخورد منفی آن بر امنیت"، "توسعه نامتوازی و هم‌زمان زیرساخت‌های امنیت مرزی" از نقاط ضعف این منطقه می‌باشد. در بین نقاط فرصت "عملکرد رسانه‌ها و افزایش احساس امنیت"، "وجود زبان و مذهب مشترک ساکنین دو طرف مرز "، " و در بین نقاط تهدید نیز " شکاف بین مردم و مسئولین"، "گسترش قاچاق کالا" بیشترین تأثیر را در ارتقاء امنیت پایدار منطقه دارند. لذا برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق مرزی شهرستان سردشت لازم است راهبردهای توسعه در همه ابعاد موردتوجه قرار گیرد تا مفهوم امنیت پایدار تحقق یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Review Factors affecting the sustainable security of border areas Case study: Sardasht border city

نویسنده [English]

  • eshagh jalalian
Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Security is important in border areas, especially in border areas. At present, issues related to the sustainable security of border areas are very important because they threaten national security in the event of any border disputes and insecurity in these areas. What can affect the security of border areas is identifying the factors that affect it and trying to overcome the challenges and strengthen opportunities. In recent years, the Sardasht border region has witnessed an increase in smuggling of goods and anti-militant groups, which has led to insecurity in the region. Therefore, the aim of this study is to investigate the factors affecting the promotion of sustainable security in the border city of Sardasht. The research method is descriptive-analytical based on survey. The statistical population of the study is experts and experts related to the subject of security, which is the sample size of 35 people using the snowball method. The analysis method is based on SWOT strategic model. The results show that the security situation in the border region of Sardasht is in an aggressive state of SO. Among the components of the strengths of "the existence of border markets", "accurate and strong supervision of the police and border guards at the city limits" as the factors affecting the promotion of security in the border city of Sardasht have the greatest impact. Also, "the spread of smuggling and its negative feedback on security", "unequal development and at the same time border security infrastructure" are some of the weaknesses of this region. Among the opportunities were "media performance and increased security", "the existence of a common language and religion of residents on both sides of the border", and among the threats, "the gap between people and officials", "the spread of smuggling" had the greatest impact. They promote sustainable security

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • Sustainable security
  • SWOT Model
  • Sardasht border city
1)      بذرافشان، جواد و طولابی­نژاد، مهرشاد (1395) تحلیل اثرات و کارکردهای سرمایه اجتماعی در امنیت پایدار روستاهای مناطق مرزی بخش مرکزی شهرستان سراوان، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال 16، شماره 41، صص.76-55.

2)      بهرامیان، شفیع و بهرامیان، امید (1391) بررسی رابطه بین همگرایی اقوام (ترک و کرد) و احساس امنیت پایدار و شناخت عوامل مؤثر بر تقویت همگرایی اقوام در استان آذربایجان غربی، دو فصلنامه پژوهش سیاست نظری، دوره جدید، شماره 11، بهار و تابستان 1391، صص 159-131.

3)      پورمنافی، ابوالفضل (1397) اولویت‌بندی تهدیدهای امنیت پایدار در مرزهای جمهوری اسلامی ایران (موردمطالعه: استان خراسان رضوی)، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 6، شماره 2، صص.47-29.

4)       پولادی، حسن؛ کشاورزیان، محمدمهدی؛ خان محمدی، هادی؛ اصلی پور، حسین (1395) الگوسازی عوامل تأمین‌کننده امنیت پایدار مرزی؛ مطالعه موردی: مرزهای شرقی ایران، مطالعات راهبردی بسیج، دوره 19، شماره 72، صص.149-127.

5)      پیرعلی، علیرضا و سیادت، سعیده (1392) تدابیر راهبردی ناجا در گسترش امنیت پایدار مرزهای جنوب شرقی کشور (موردمطالعه: استان سیستان و بلوچستان)، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 1، شماره 1، صص.126-103.

6)      جلالیان، سید اسحاق و ویسیان، محمد (1397) بررسی امنیت پایدار در شهر مرزی سردشت از دیدگاه کارشناسان امنیتی، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 6، شماره 1، صص.145-127.

7)      حمیدی، اکبر؛ اصانلو، علی؛ امینی، داود (1398) برنامه‌ریزی راهبردی امنیت پایدار در منطقه مرزی رود ارس، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 7، شماره 2، صص.24-1.

8)      خرازیان، هوال؛ اخباری، محمد؛ فرجی­راد، عبدالرضا (1397) تحلیل تأثیر مؤلفه‌های توسعه اقتصادی بر امنیت پایدار منطقه مرزی (موردمطالعه: منطقه مرزی بورالان تا سردشت)، جغرافیا سرزمین، دوره 15، شماره 60، صص.96-79

9)      دربانه آستانه، علیرضا (1393) ارزیابی و تحلیل احساس امنیت روستاییان نواحی مرزی مطالعه موردی: استان ایلام، مجله برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، سال 4، شماره 4، صص.156-129.

10)   رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا و مهدوی، داود (1385) راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از مدل SWOT دهستان لواسان کوچک، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 10، شماره 2، صص 30-1.

11)   سرور، رحیم؛ (1393) بررسی شاخص‌های توسعه در مناطق مرزی در راستای تحقق امنیت پایدار (مطالعه موردی شهرستان‌های مرزی استان آذربایجان غربی)، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، سال 2، شماره 7، صص.54-25.

12)   شوهانی، نادر؛ نیک‌سرشت، مهدی؛ تردست، زهرا (1397) بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقاء امنیت پایدار مناطق مرزی نمونه موردی: استان ایلام، فصلنامه علوم و فنون مرزی، سال 9، شماره 2، صص.30-1.

13)   طیب نیا، هادی؛ محمدی، سعدی؛ منوچهری، سوران (1395) تحلیلی بر تأثیر انسداد مرزها بر امنیت پایدار نواحی روستایی پیرامون (مطالعه موردی: روستاهای مرزی شهرستان مریوان)، فصلنامه برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره 20، شماره 1، صص.125-97.

14)  عباس زاده، هادی و کامران کرمی (1390) سرمایه اجتماعی و امنیت ملی پایدار، فصلنامه مطالعات راهبردی، دوره 14، شماره 51، صص. 58-31.

15)   علایی، حسین (1391) امنیت پایدار در سند چشم‌انداز بیست‌ساله جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه راهبردی دفاعی، سال 10، شماره 39، صص.34-1.

16)   قیصری، نورالله و حسینی، سید مهدی (1392) ابعاد و شاخص‌های امنیت پایدار؛ مبتنی بر مدل مهندسی همگرایی ملی، فصلنامه آفاق امنیت، سال 5، شماره 20، صص.107-71.

17)   کاظمی، مهدی؛ اسماعیلی، محمود رضا و بیگی‌فیروزی، الله‌یار (1392) تدوین و انتخاب استراتژی توسعه گردشگری استان لرستان بر اساس تحلیل SWOT و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی، جغرافیا و توسعه، دوره11، شماره 32. صص.60-47.

18)   کریمی، مرتضی و وفایی، علی‌اکبر (1395) امنیت سازی با توسعه پایدار در مناطق مرزی (مطالعه موردی، شهر مریوان)، پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره 4، شماره 15، صص.112-95.

19)   محمدی حمیدی، سمیه؛ کلانتری، محسن؛ ویسیان، محمد (1394) تحلیل وضعیت نورپردازی و ارزیابی ایمنی فضاهای شهری با استفاده از راهبردهای CPTED و مدل ارزیابی Safety Audit (موردمطالعه: پارک ملت شهر زنجان)، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، دوره 3، شماره 3، صص.341-325.

20)   مختاری هشی، حسین؛ وزین، نرگیس؛ قادری حاجت، مصطفی (1396) بررسی پایداری امنیت روستاهای مرزی استان سیستان و بلوچستان، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، دوره 14، شماره 54، تابستان 1396، صص.60-43

21)   نایب پور، محمد؛ ویسیان، محمد؛ احسان زاده، ناهید؛ محمدی حمیدی، سمیه (1393)  تحلیلی بر عوامل مؤثر در صنعت گردشگری منطقه مرزی سیستان با استفاده از روشSWOT، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره 2، شماره 1، صص.90-65.

22)   نظافتی، عباس؛ سلطانی، مسعود؛ ویسیان، محمد؛ اکبری، مهناز (1393) بررسی عوامل مؤثر بر توسعه امنیت پایدار در مناطق مرزی مطالعه موردی : استان کردستان، پژوهشنامه مطالعات مرزی، دوره2، شماره4، صص.46-23.

23)   هاشمی، سیدمصطفی؛ حکمت نیا، حسن؛ اسمعیل­زاده، عبدالسلام (1398) سطح‌بندی پایداری امنیتی شهرستان‌های مرزی با استفاده از تحلیل خوشه‌ای نمونه موردی: شهرستان‌های استان خراسان شمالی، مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال 9، پیاپی 32، صص.180-163.

24) Buzan, B. & Hansen, L. (2007) International Security, Vol. III: Widening Security, SAGE Publications, London: New Delhi, Singapore.

25) Eshaghi, Azadeh. & Mousavi, Safoura. & Eshaghi, Amir. (2015) The application of SWOT model to compile appropriate strategies for projects risk management in: Fooladtechnic International Company, Science Journal of Business and Management, Vol.3, No.1-2, pp.26-34.

26) Krause, K. & Williams, M. (1996) Broadening the Agenda of Security Studies: Politics and Methods, International Security Review, Vol.40, No.2, pp.229-254.