واکاوی اصل 78 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با موضوع تغییر خطوط مرزی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 استادیار گروه حقوق دانشگاه تبریز؛

3 دانشجوی دکترای حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز(نویسنده مسئول)؛

چکیده

زمینه و هدف: به طور معمول، قوانین اساسی بسیاری کشورها با درک اهمیت مرزها هرگونه تغییر در آن‌ها را در تضاد با استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی می­دانند، اماگاهی شرایط تغییر خطوط مرزی به دلایل متعددی لازم می­آید. این پژوهش، به بررسی علل تغییر و آیین شکل‌گیری خطوط مرزی در اصل 78 قانون اساسی جمهوری اسلامی‌ایران می‌پردازد.
روش: پژوهش حاضر به صورت کتابخانه‌ای، و با بررسی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در مورد این قانون، عهدنامه وین در زمینه حقوق معاهدات و کتاب‌ها و مقالات مربوط به حقوق اساسی و مرزی در بازه زمانی سال‌های 1358 تا 1395 انجام شده است.
یافته‌ها و نتایج: پژوهش نشان داد که اصلاحات جزئی خطوط مرزی به‌وسیله معاهده صورت می‌گیرد و تاکید قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز در روابط خارجی، ممنوعیت هرگونه معاهده‌ای است که موجب سلطه بیگانگان بر امور کشور می‌شود، بنابراین در نظام حقوقی ایران، تغییر خطوط مرزی شرایطی پیچیده تلقی می‌شود. به همین خاطر اصل 78 قانون اساسی، در درجه اول، اصل را بر ممنوعیت نهاده و هرگونه تغییر را منوط به اصلاحات جزئی نموده است. از طرف دیگر، شرایط پیش‌بینی‌شده در اصل مذکور به‌گونه‌ای است که شرط مقرر در هر مرتبه باید محقق شود تا شرط بعدی نیز محقق گردد؛ به‌عبارت ‌دیگر با پذیرش اصلاحات خطوط مرزی، این اصلاحات باید به‌صورت بسیار جزئی باشد، اصلاحات جزئی باید به سود هر دو طرف باشد، پس‌ از آن مصالح کشور باید رعایت شود، به استقلال و تمامیت ارضی لطمه‌ای وارد نشده و در نهایت با نصاب چهار پنجم مجموع نمایندگان مجلس به تصویب برسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Article 78 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran on the Issue of Changing Boundary Lines

نویسندگان [English]

  • morteza ghasem abadi 1
  • seyed hossein malakoti hashjin 2
  • farzad jangjoee 3
1 PhD student in Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran
2 Assistant Professor, Department of Law, University of Tabriz
3 Ph.D. Student of Public Law, Faculty of Law and Social Sciences, University of Tabriz (Corresponding Author);
چکیده [English]

Background and Aim: In many countries, the constitutions of many countries, recognizing the importance of borders, regard any change to them as incompatible with sovereignty, sovereignty and territorial integrity. This study examines the causes of change and the rituals of the formation of boundary lines in Article 78 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran.
Methodology: The present study is a library study, examining the constitution of the Islamic Republic of Iran, announcing the negotiations of the Islamic Consultative Assembly on this law, the Vienna Convention on the Law of Treaties and Books and Articles on Constitutional and Boundary Law from 1358 to 1395 done.
Findings and Results: The study showed that partial reform of the border lines is carried out by the treaty, and the Islamic Republic of Iran's emphasis in foreign relations is to prohibit any treaty that alienates foreign affairs, thus changing the boundary lines in the Iranian legal system. It is considered a complex situation. For this reason, Article 78 of the Constitution, first of all, imposes a prohibition on the principle that any change is subject to minor reforms. On the other hand, the conditions envisaged in the original principle are such that the stipulated condition must be fulfilled at each time until the next condition is fulfilled; in other words, with the acceptance of border line reforms, these reforms must be very minor, minor reforms should benefit both. On the one hand, then the interests of the country must be respected, undermined by independence and territorial integrity, and finally endorsed by a four-fifths majority of parliamentarians.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Border
  • Treaties
  • constitution
  • Article 78
  • Islamic Republic of Iran
  • Change of Boundary Lines
-        خسروی، حسن(1391). حقوق اساسی 2. تهران: پیام نور(چاپ ششم)
-        راسخ، محمد(1390). نظارت و تعادل در نظام حقوق اساسی. تهران: انتشارات دراک(چاپ دوم)
-        ساعد وکیل، امیر؛ عسکری، پوریا(1387). قانون اساسی در نظم حقوقی کنونی. تهران: مجد(چاپ دوم)
-        اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی(1364). صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی. جلد سوم. تهران: اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.
-        ضیایی بیگدلی، محمدرضا(1386). حقوق بین‌الملل عمومی. تهران: کتابخانه گنج دانش(چاپ 27 ام)
-        گرجی، علی اکبر(1389). مبانی حقوق عمومی. تهران: جنگل(چاپ دوم)
-        مهرپور، حسین(1392). مختصر حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دادگستر(چاپ چهارم).
-        ریاست جمهوری(1388). نظریات تفسیری شورای نگهبان قانون اساسی.تهران: ریاست جمهوری(چاپ دوم)
-        نجفی اسفاد، مرتضی و محسنی، فرید(1388). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: فردافر(چاپ هفتم)
-        والاس، ربه کا(1378). حقوق بین‌الملل. (محمد شریف، مترجم). تهران: نشر نی.
-        هاشمی، سید محمد(1384). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران(اصول و مبانی کلی نظام). جلد اول. تهران: میزان(چاپ ششم).
-        هاشمی، سید محمد(1384)، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران(حاکمیت و نهادهای سیاسی). جلد دوم. تهران: میزان.(چاپ 14)
-        حافظ‌نیا، محمدرضا(1383). تحلیل کارکردی مرزهای بین‌المللی: مرز ایران و افغانستان. فصلنامه مدرس علوم انسانی. 12(35)، 69-78.
-        حی بن یقظان(1346). قواعد حقوق بین‌الملل و روش تعیین مرزهای رودخانه ای. فصلنامه مطالعات حقوقی و قضایی. 1(4)، 151-176.
-        خلیلی، محسن(1390). مفهوم قلمرو قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: مرز جغرافیایی/بی مرزی عقیدتی. فصلنامه راهبرد. 20(58)، 5- 46.
-        عبادی نژاد، سید علی(1382). گزارش همایش ملی مرز. دانش انتظامی. 5(17)، 178-184
- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(مصوب 1358)، بازنگری شده 1368.
- قانون اساسی مشروطه(مصوب 1285)
- آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی(مصوب 1387)
- کمیسیون حقوق بین الملل سازمان ملل متحد(1969). عهدنامه وین در زمینه حقوق معاهدات
- سازمان ملل متحد(1974). قطعنامه تعریف تجاوز مجمع عمومی سازمان ملل متحد
- کنفرانس سانفرانسیسکو(1945). منشور ملل متحد
-        Dikshit, R,(1995). Political geography, New Delhi, Tata Grow – Hill.
-        Maciej, Tomszak,(1998). Boundaries: Determination, Disputes, Structures and Law Reform; Aberdeen Student Law Review.
-        Malcolm N. Shaw,(1997). Peoples, Territorialism and Boundaries. 3 EJIL, 478-507.
-        Rohan, B; Adrian, K; Joseph, L. (2010). On the nature and utility of natural boundaries for land and marine administration. Land Use Policy, 772–779.