برنامه‌ریزی راهبردی امنیت پایدار در منطقه مرزی رود ارس

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا وبرنامه ریزی شهری دانشگاه تهران

2 استادیار گروه جغرافیا دانشگاه علوم انتظامی امین

3 استادیار گروه جغرافیا دانشگاه افسری امام علی(ع)

چکیده

زمینه و هدف: همه کشورها برای تأمین امنیت پایدار نیازمند برنامه‌ریزی راهبردی هستند. این امر به ویژه در مناطق مرزی به دلیل حساسیت این مناطق از اهمیت زیادی برخوردار است. این پژوهش قصد دارد برای منطقه مرزی ارس، راهبرد امنیت پایدار طراحی نماید.
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را ساکنان منطقه مرزی ارس تشکیل داده‌اند و حجم نمونه 322 نفری بر اساس فرمول کوکران مورد پرسش قرار گرفته‌اند. برای جمع آوری داده‌ها، پس از مرور ادبیات، بررسی میدانی و مصاحبه با خبرگان، پرسشنامه روا و پایا (آلفای کرونباخ 75/0) طراحی و اجرا شد و داده‌های به دست آمده با تکنیک  SWOT تحلیل شدند.
یافته‌ها و نتایج: پژوهش نشان داد شاخص‌های امنیتی در منطقه مرزی رود ارس، با «راهبرد بازنگری» تناسب دارند. بنابراین، بایستی با استفاده از «فرصت‌ها» برای رفع نقاط «ضعف» در این منطقه تلاش نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategic Planning for Sustainable Security in the Aras River Border Area

نویسندگان [English]

  • akbar hamidi 1
  • ali osanlo 2
  • davood amini 3
1 PhD student of Geography and Urban Planning, University of Tehran
2 Assistant Professor, Department of Geography, Amin University of Medical Sciences
3 Assistant Professor of Geography, Imam Ali Officer University
چکیده [English]

Background and Objective: All countries need strategic planning to ensure sustainable security. This is especially important in border areas because of the sensitivity of these areas. This study aims to design a sustainable security strategy for the Aras border region.

Methodology: This study is applied in terms of purpose and survey in terms of implementation. The population of the study consisted of the residents of Aras border area and the sample size of 322 people was questioned based on Cochran formula. To collect data, after reviewing the literature, field survey and interviewing experts, a valid and reliable questionnaire (Cronbach's alpha 0.75) was designed and implemented and the data were analyzed by SWOT technique.


Findings and Results: The research showed that the security indicators in the Aras River border area are in line with the “review strategy”. Therefore, opportunities should be sought to address the 'weaknesses' in this region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Strategic Planning
  • Frontier Areas
  • Sustainable security
  • SWOT Technique
  • Aras River
-        احمدی، حسن؛ دادجو، روزبه(1391، بهار). توسعه پایدار مناطق مرزی؛ راهبرد اساسی حفظ امنیت مرزها. همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها. دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان
-        امین صارمی، نوذر؛ محمدی اطهر، علیرضا؛ طالبی، رضا(1395، تابستان). همگرایی قومی ـ مذهبی مرزنشینان و نقش آن در امنیت پایدار مرز ایران و پاکستان. فصلنامه علوم و فنون مرزی. 7(2)، 121-143.
-        بابایی، سعید؛ سلطانی؛ مسعود(1396، بهار). واکاوی چالش‌های محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران و تاثیر آن بر امنیت محیطی کشور با تاکید بر روحیه تجزیه‌طلبی قومیت‌ها درجدار مرزها. پژوهش‌نامه مطالعات مرزی.(1)، 166-133.
-        بارانی پسیان، وحید؛ دلالت، مراد؛ صادق لو، سعید(1395، تابستان). مسائل مرزی ایران و آذربایجان و چالش ژئوپلیتیکی آن. فصلنامه علوم و فنون مرزی. 7(2)، 119-91.
-        پوراحمد، احمد؛ حسینی، علی؛ اروجی، حسن؛ علیزاده، محمد(1392، پاییز). اولویت سنجش راهبردهای توسعۀ گردشگری فرهنگی در منطقۀ الموت قزوین. فصلنامۀ پژوهش‌های جغرافیای انسانی. 45(3)، 1-17.
-        جندقیان، عباس(1391، بهار). مناطق مرزی جنوب شرق: تهدیدات و عوامل تهدیدزا. همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛ چالش‌ها و رهیافت‌ها. دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان
-        حافظ نیا، محمدرضا(1392). جغرافیای سیاسی ایران. تهران: انتشارات سمت(چاپ ششم)
-        زرقانی، سید‌هادی و بخشی، فاطمه(1395، پاییز). اصول و ملاحظات استقرار امنیت پایدار در مناطق مرزی جنوب شرقی ایران. نهمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران. دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان
-        سالنامۀ آماری استان آذربایجان‌شرقی(1394). معاونت برنامه‌ریزی استانداری آذربایجان‌شرقی.
-        سالنامۀ آماری استان آذربایجان‌غربی(1394). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان آذربایجان‌غربی. معاونت آمار و اطلاعات.
-        سالنامۀ آماری استان اردبیل(1394). معاونت برنامه‌ریزی استانداری اردبیل. دفتر آمار و اطلاعات.
-        قاسمی، صفت الله(1391). امنیت پایدار. تهران: دانشگاه امام حسین(ع).
-        کوچی، سعید؛ نیک‌زاده، اسحاق(1393). نقش الگوسازی مکانی GIS در تحلیل پوشش ایستگاه‌های رادار مرزی. پژوهش‌نامه مطالعات مرزی. 
-        کوچی، سعید؛ چراغی، احمد؛ قنبری، حبیب الله(1395، زمستان).کاهش آسیب‌پذیری‌های امنیتی نوار مرز از منظر پدافند غیر عامل با استفاده از تحلیل‌های مکانی GIS، پژوهش‌نامه مطالعات مرزی. 4(4)، 161-135.
-        گروه تحقیقات آکسفورد(1390). به‌سوی امنیت پایدار. قابل بازیابی از: www.Oxfordrdresearchgroup.org.uk.
-        مختاری هشی، حسین؛ مومنی، مهدی؛ باقری، مهرداد(1393، پاییز). تدوین راهبردهای آمایش مناطق مرزی؛ مطالعه موردی مرزهای شرقی کشور. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 29(3)، 254-237.
-        مرکز آمار ایران(1395). نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن. شهرستان پارس آباد، خداآفرین، جلفا و پلدشت.
-        موسوی، میرنجف؛ ویسیان، محمد؛ خلیفی پور، حکیمه(1395، تابستان). اولویت‌بندی راهبردهای امنیت پایدار در آمایش مناطق مرزی(مطالعۀ موردی: استان کردستان). مجله جغرافیای سیاسی. 1(2)،77-55.
-        مینایی، مهدی(1382، تابستان).محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی. فصلنامه پژوهشی اندیشه انقلاب اسلامی. 3(6)، 110-103.
-        Bullock, J.A., Haddow, G.D., and Coppola, D.P.(2011). Introduction to Homeland Security: Principles of All-Hazards Risk Management. Third Edition, Butterworth-Heinemann Press.
-        Guo, R.(2018). Studying Borders, Evaluating Border Effects, Cross-Border Resource Management. Third Edition. pp. 51-80. https://doi.org/10.1016/B978-0-444-64002-4.00003-9.
-        Gregory, D., Johntson, R., and Pratt, G.(2009). The Dictionary of Human Geography. New York. John Wiley.
-        Rabinson, A.L.(2016). Internal Borders: Ethnic-Based Market Segmentation in Malawi. World Development. 87: pp. 371–384.
-        You, Z., Yang., H and Fu, M.(2018). Settlement intention characteristics and determinants in floating populations in Chinese border cities. Sustainable Cities and Society.  39: pp. 476-486.
-        ZhSomzhurek, B., Yessengaliyeva, A.M., Medeubayeva, Zh.M., and Makangali, B.K.(2017). Central Asia and regional security. Communist and Post-Communist Studies. 51(2): pp. 161-171.