تحلیل کارویژه‌های جغرافیایِ سیاسی شهرهای مرزی در بحران‌های ژئوپلیتیک (مورد مطالعه: شهر مرزیِ کوبانی و بحرانِ داعش)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

2 دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

3 مربی گروه جغرافیای دانشگاه علوم انتظامی امین

4 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

چکیده

زمینه و هدف: فضای شهری از آن­جا که کانون تجمع و تمرکز جمعیت و سرمایه است، همواره تجلیگاه قدرت سیاسی و اجتماعی نیز بوده است و در مناطقی که با بحران­هایِ ژئوپلیتیک ریشه­دار مواجه اند، کارویژه­های جغرافیایِ سیاسی شهرهای مرزی پرشمار و از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه سعی دارد کارویژه­هایِ جغرافیایِ سیاسی شهر مرزی کوبانی را در ساختِ جغرافیای بحران ملی و منطقه­ای بررسی کند.
روش: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، درصدد پاسخگویی به این مهم می­باشد که شهر مرزی کوبانی چگونه و به چه دلیلی موجب شکل­گیری چالشی ژئوپلیتیک تحت عنوان هم­پیوندی بحران ملی در یک کشور با بحران­های ژئوپلیتیک منطقه­ای می­شوند؟
یافته ها و نتایج: پژوهش نشان داد که جغرافیای سیاسی شهر مرزی کوبانی از طرفی واجد پتانسیل تولید و تعمیق بحران ملی بوده و از طرفی دیگر تحت شرایطِ خاص خود، بحران­های ملی را با بحران­های منطقه­ای پیوند می­دهند. چنین فرایندی بدان سبب است که هرگونه ناآرامی و بحران سیاسی، که به دلیل نقش­آفرینی و ماهیت خاص جغرافیای سیاسی شهرهای مرزی، به حساسیت­های فرامرزی پیوند بخورد، منجر به تغییر در موازنه قدرت راهبردی بازیگران همجوار شده و در قالب بحران ژئوپلیتیک جلوه می کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the work of the political geography of border cities in geopolitical crises (Case study: Kobani border town and ISIL crisis)

نویسندگان [English]

  • ATA ALLAH ABDI 1
  • Jahangir Heydari 2
  • HAMID PANAHI 3
  • morad delalat 4
1)      احمدی، حسن و دادجو، روزبه(1391)؛ توسعه پایدار مناطق مرزی؛ راهبرد اساسی حفظ امنیت مرزها. همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛ چالش­ها و رهیافت­ها. دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان(30و 31 فروردین 1391)

2)      احمدی­پور، زهرا؛ موصلو، طهمورث و موصلو، طیبه(1389). تحلیل قومیت و هویت قومی در ایران؛ جهت امنیت پایدار. فصلنامه انتظام اجتماعی. سال دوم. شماره 1 .صص35-62

3)      اسکندری، مسعود(1390)؛ نقش مهران در توسعه گردشگری جنگ استان ایلام، گزارش میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان ایلام.

4)      پوستین­چی، زهره و مژگان پازن(1392)؛ الگوی مدیریت بحران در پرتو گسل­های هویتی خاورمیانه، فصلنامه علمی ـ پژوهشی سیاست جهانی، دوره دوم، شماره چهارم، زمستان 1392،صص131-157

5)      حافظ نیا، محمدرضا(1386)؛ تاثیر خودگردانی کردهای شمال عراق بر کشورهای همسایه، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 84، بهار 1386

6)      حافظ نیا، محمدرضا و مراد کاویانی راد(1393)؛ فلسفه جغرافیای سیاسی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول

7)      حافظ­نیا، محمدرضا(1385)؛ اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: انتشارات پاپلی، چاپ نخست

8)      حافظ­نیا، محمدرضا(1385)؛ تأثیر خودگردانی کُردهای شمال عراق بر کشورهای همسایه، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 83،صص54-68

9)      رحیمی، حسن(1392)؛ نظریه­های ژئوپلیتیکی، تهران: نشر انتخاب، چاپ اول

10)   سوریه،(1387)؛ دوره جدید مباحث کشورها و سازمان­های بین­المللی، تهران: وزارت امور خارجه، مرکز چاپ و انتشارات، چاپ اول

11)    شحاته، دنیا و مریم وحید(1390)؛ عوامل دگرگونی در جهان عرب، فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، سال دوازدهم، بهار 1390،صص55-75

12)   عظیمی، ناصر(1384)؛ برنامه­ریزی منطقه­ای شهر و انباشت سرمایه، مشهد: نشر نیکا

13)   عندلیب، علیرضا(1380)؛ نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات دوره عالی جنگ.

14)   فکوهی، ناصر(1383)؛ انسان­شناسی شهری، تهران: نشر نی

15)   قلی­زاده، سید ابراهیم(1389)؛ نقش قوم بلوچ در دفاع سرزمین جنوب شرق کشور، تهران: دانشگاه جامع امام حسین

16)   کریمی­پور، یدالله(1381)؛ مقدمه­ای بر تقسیمات کشوری ایران، جلد نخست: وضع موجود، تهران: انتشارات انجمن جغرافیایی ایران، خردادماه 1381 

17)   کریمی­پور، یدالله و حمیدرضا محمدی(1389)؛ ژئوپلیتیک ناحیه­گرایی و تقسیمات کشوری ایران، تهران: انتشارات دانش­پویان جوان، چاپ سوم، دیماه 1389

18)   کریمی­پور، یدالله و حمیدرضا محمدی(1389)؛ ژئوپلیتیک ناحیه­گرایی و تقسیمات کشوری ایران، تهران: دانش­پویان جوان، چاپ سوم

19)   کوئن، بروس(1378)؛ مبانی جامعه­شناسی، مترجم:ذغلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران:انتشارات سمت.

20)   ﻛﺮﻳﻤﻲﭘﻮﺭ،ﻳﺪﺍﷲ(1379)؛ﻣﻘﺪﻣﻪﺍﻱﺑﺮﺍﻳﺮﺍﻥﻭﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎﻥ(ﻣﻨﺎﺑﻊﺗﻨﺶﻭﺗﻬﺪﻳﺪ)،ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕﺟﻬﺎﺩﺩﺍﻧﺸﮕﺎهیﺗﺮﺑﻴﺖﻣﻌﻠﻢ، چاپ اول

21)   محمدی، حمیدرضا، خالدی، حسین، سلیم نژاد، ندیمه(1389)؛ خودگردانی شمال عراق و تاثیرات آن بر حرکت های قوم گرایانه پیرامونی، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال ششم، شماره اول، بهار 1389،صص38-50

22)   مصلی­نژاد، عباس(1392)؛ بحران اوکراین و تشدید رقابت­های منطقه­ای، فصلنامه علمی ـ پژوهشی سیاست جهانی، دوره دوم، شماره چهارم، زمستان 1392،صص20-38

23)   میرحیدر، درّه(1377)؛ ژئوپلیتیک:ارائه­ی تعریفی جدید، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 13، زمستان 1998،صص1-20

24)   وزین، نرگیس(1390)؛ ضرورت راهبرد توسه روستایی بر امنیت در منطقه جنوب شرق کشور، تهران: مجموعه مقالات همایش جغرافیا، توسعه، دفاع و امنیت در مرزهای جنوب شرقی ایران، تهران: دانشکده پیامبر اعظم(ص)،صص112-133

25) 25- Bull, Hedley(1997);The Anarchical Society: A Study of Order in World

26) 26- Khatib, Lina  (2014)Defeating  the Islamic State Requires a Saudi-Iranian  Compromise” Carnegie Middle East Center, September3, Retrieved

27) 27- Yadlin, Amos and Robert Satloff(2011), "Syria: The Case for 'The Devil We Don't Know", The Washington Institute for Near East Policy, May 19.