واکاوی درگیری های مرزی از منظر حقوق مخاصمات مسلحانه بین‎المللی و سایر قواعد حقوق بین‎الملل حاکم برآن

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

دانشجوی دکترای حقوق بین الملل واحد علوم تحقیقات

چکیده

زمینه و هدف: روابط بین کشورها گاهی اوقات به گونه‎ای اجتناب ناپذیر به سوی جنگ سوق داده می‎شود. در چنین شرایطی، حقوق بین‌الملل با وضع مقرراتی موسوم به حقوق مخاصمات مسلحانه، به دنبال به حداقل رساندن خسارات وارده به قربانیان است. با این وجود نمی‎توان هر گونه درگیری مسلحانه را مشمول این حقوق دانست. این پژوهش قصد دارد بررسی نماید که از منظر حقوقی، درگیری‎های مرزی، مخاصمه مسلحانه بین‌المللی محسوب می‎شود یا اینکه تابع سایر قواعد و مقررات بین‌المللی است.
روش: این پژوهش با بهره مندی از روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‎ای و اینترنتی معتبر به بررسی کنوانسیون‎های مربوط به مخاصمات مسلحانه، بعد از تشکیل سازمان ملل متحد یعنی 1945 میلادی برابر با 1324 خورشیدی پرداخته است، چراکه قواعد حقوقی قبل از این تاریخ در بازه زمانی اخیر یا اصلاح گردیده و یا بر صحت آن‎ها تاکید شده است و در مورد جمهوری اسلامی ایران و کشورهایی که وضعیت مشابه آن دارند، قابل تعمیم است.
یافته­ها و نتایج: پس از تطبیق شرایط درگیری‎های مقطعی مرزی با خصائص قراردادی یک مخاصمه مسلحانه بین‌المللی، این نتیجه حاصل شد که هرچند این گونه منازعات، فاقد برخی از ویژگی‎های مندرج در کنوانسیون‎های چهار گانه ژنو به عنوان یک مخاصمه مسلحانه بین‌المللی است، اما با توجه به اینکه روح حاکم بر کنوانسیون‎های مذکور، اعمال قواعد حقوق بشر دوستانه بین‌المللی می‎باشد که در حقوق مخاصمات مسلحانه بین‌المللی تبلور یافته است، می‎توان قواعد این حقوق و حقوق بشر را بر درگیری‎های مرزی قابل اعمال دانست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of border conflicts from the perspective of the rights of international armed conflicts and other international rules governing it.

نویسنده [English]

  • ABDOLLAH KHOSRAVI
1)      آقایی جنت مکان، حسین(1385). قلمرو اجرای مکانی و زمانی حقوق بشر‌دوستانه بین‌المللی. همایش منطقه‎ای حقوق بشر دوستانه بین‌المللی، قم

2)      آل کجباف، حسین و اختری، سجاد(1390). نقطۀ تقارن صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی و شورای امنیت: جنایت تجاوز. فصلنامه حقوق ملل. سال اول. صص234-244

3)      ایپسن، نات(1387). حقوق بشر دوستانه در مخاصمات مسلحانه. (سیدقاسم زمانی و نادر ساعد، مترجمان). تهران: شهردانش

4)      برزنونی، محمدعلی(1379).آثار حقوقی اعلان جنگ در اسلام و حقوق بین‌الملل معاصر. مجله حقوقی. شماره بیست وپنجم.صص 57-83

5)      بلدسو- بوسچک، رابرت( 1375 ).فرهنگ حقوق بین‌الملل.( بهمن آقایی، مترجم).چاپ اول، تهران: انتشارات گنج دانش.

6)      خالوزاده،سعید(1391). حقوق دیپلماتیک و کنسولی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها.

7)      دیتر،فلک(1387). حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه.(سیدقاسم زمانی و نادر ساعد، مترجمان). تهران: شهردانش

8)      روسو،شارل(1369). حقوق مخاصمات مسلحانه. (مترجم سید علی هنجنی). تهران:دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی. جلد اول.

9)      زمانی،سید قاسم(1391).کارکرد منافع ملی حیاتی در حوزه‌های انسانی حقوق بین‌الملل: حقوق بشردوستانه.مجله حقوقی دادگستری.شماره 79 .صص71-39.

10)   رضائیان، مهرداد(1391).حقوق بین‌الملل ناظر بر نحوه هدایت مخاصمات.تهران:نشرترمه و جاوید نو.

11)   سیاه رستمی،‎هاجر(1394). قواعد اساسی کنوانسیونهای ژنو 1949 و پروتکل‎های الحاقی1977.تهران: نشر ندای ایران.

12)   ضیایی بیگدلی، محمدرضا(1392).حقوق بین‌الملل بشردوستانه. تهران: گنج دانش.

13)   ضیایی بیگدلی،محمدرضا(1365).نگرش اجمالی به حقوق جنگ.مجله حقوقی بین‌المللی.دوره شش.شماره شش.صص 88-47.

14)  ضیائی بیگدلی،محمدرضا(1366).حقوق جنگ و رفتار با اسیران جنگی.مجله حقوقی بین المللی.شماره 8.صص 204-165.

15)   ضیایی بیگدلی، محمدرضا(1380).حقوق جنگ.تهران:انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

16)   ضیایی،سیدیاسر(1389).تأملی بر وضعیت شورشیان از منظر حقوق توسل به زور.مجله حقوقی بین‌المللی.سال بیست و هفتم. شماره 42.صص 190-167.

17)   فیشر،هورست(1387).حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه.ویراسته دیتر فلک(سیدقاسم زمانی و نادر ساعد، مترجمان). تهران: شهردانش.

18)   گرین وود، کریستوفر، (1387) حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه، ویراسته دیتر فلک، به اهتمام: سیدقاسم زمانی و نادر ساعد، تهران: شهردانش.

19)    ممتاز،جمشید، شایگان، فریده(1393). حقوق بین‌الملل بشر دوستانه. تهران: شهر دانش.

20)   ممتاز، جمشید،رنجبریان، امیرحسین(1384).حقوق بشر دوستانه (مخاصمات مسلحانه داخلی).کمیته ملی حقوق بشر دوستانه. نشر میزان.

21)   نخجوان، احمد(1317).جنگ.تهران:چاپخانه فردین و برادر

22)   همایش اسلام و حقوق بشر دوستانه بین‌المللی. مجموعه مقالات دبیرخانه همایش. قم: 1386.

23)   هنکرتز، ژان ماری و لوئیس دوسوالدبک( 1387).حقوق بین‌الملل بشردوستانه عرفی.(ترجمه دفتر امور بین‌الملل قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران و کمیته ی بین‌المللی صلیب سرخ). تهران: مجمع علمی فرهنگی مجد.

24)   وری، پیترو(1391).فرهنگ حقوق بین‌الملل مخاصمات مسلحانه.( سیامک کرم زاده، و کتایون حسین نژاد ،مترجمان). دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر. تهران:ترمه.

25)  First Report on the Effects of Armed Conflicts on Treaties by Mr. Ian Brownlie Special Rapporteur International Law Commission, p. 24 (2005) A/CN. 4/552.

26)  Bosch,S.(2010). A skirmish for recognition in international armed conflicts,Private security contractors and international humanitarian law. African Security Review,16, 34-52

27)  Gilbert, G and Sandoval, C.(2011 )Cross-border conflict and International law.ACCORD Issue 22,pp.20-24