علل و پیامدهای مهاجرت افغان‌ها به ایران (مورد مطالعه: شهر مرزی زابل)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

دکترای جغرافیای سیاسی، عضو هیئت علمی گروه مرزبانی دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

زمینه و هدف: مهاجرت های غیرقانونی همواره برای کشورها پیامدهایی به همراه دارد. یکی از شهرهایی که به دلیل نزدیکی به مرز افغانستان به عنوان مقصد مهاجرت، از پیامدهای منفیِ این پدیده آسیب دیده، شهرستان مرزی زابل است. این پژوهش با هدف تبیین علل و پیامدهای مهاجرت افغان ها به شهرستان زابل انجام شده است.
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش از دو گروه تشکیل شده است: گروه اول، شامل خبرگان امنیتی و انتظامی شهرستان زابل به تعداد 34 نفر و گروه دوم، مهاجران افغانی غیرمجاز ساکن در شهر مرزی زابل. حجم نمونه گروه دوم، با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، 331 نفر برآورد شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه روا و پایا جمع آوری و با استفاده از نرم افزار اس.پی.اس.اس تحلیل شده است.
یافته‌ها و نتایج: مهاجرین غیرمجاز ساکن در شهر زابل، مهم ترین علل ترک کشورشان را «فقر شدید مالی»، «ناامیدی از زندگی آینده در افغانستان» و «وجود ظلم و تبعیض در افغانستان» و مهم ترین علل انتخاب شهر زابل برای زندگی را «اقامت اقوام و آشنایان در منطقه شهر زابل»، «امکان اشتغال خود و یا خانواده در شهر زابل»، «عدم برخورد مأموران دولتی(پلیس) با مهاجران غیر مجاز» بیان داشته اند. خبرگان امنیتی نیز مهم ترین پیامدهای منفیِ مهاجرت افغان ها به شهر زابل را مواردی چون: «افزایش قاچاق کالا(سوخت، ارز، طلا و ریال و ...)»، «گسترش حاشیه‌نشینی» و «گسترش قاچاق موادمخدر» عنوان نموده­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Causes and Implications of Afghan Migration to Iran (Case Study: Zabul Border City)

نویسنده [English]

  • jalal setareh
Ph.D. in political geography, faculty member of Amin Police Department
1)      احتشام نیا، محمد (1383). پناهندگان و مهاجرین. تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین.

2)      اخلاص پور، محمدحسین (1395). آسیب شناسی حضور اتباع بیگانه در استان کرمان و تأثیرات آن بر امنیت. فصلنامه علمی - تخصصی دانش انتظامی. سال هفتم. شماره 15. صص 156-135.

3)      افتخاری، اصغر؛ ایزدی، محمد مراد و امین صارمی، نوذر (1386). بررسی رابطه عوامل انتظامی با ترددهای غیرمجاز مرزی در منطقه قصر شیرین. مطالعات مدیریت انتظامی. سال دوم. شماره 2. صص 247-232.

4)      بختیاری، تقی (1391). بررسی مشکلات کنترل اتباع خارجه. فصلنامه پژوهش های اطلاعاتی و جنایی. دوره هفتم. شماره 1. صص130 -115.

5)      بختیاری، تقی؛ پناهی، حمید؛ عبادی نژاد، سیدعلی و مرادی، غلامرضا (1389). بررسی مؤلفه های مؤثر برکنترل اتباع خارجی به منظور تأمین امنیت اجتماعی. فصلنامة علمی - پژوهشی انتظام اجتماعی. سال دوم. شماره 2. صص 174-153.

6)      بختیاری، تقی؛ رجبی، مهدی و هاشمی، حمید (1391). بررسی تاثیر مهاجرت بر امنیت اجتماعی. فصلنامه پژوهش های اطلاعاتی و جنایی. سال هفتم. شماره 4. صص 157-139.

7)      برقعی، سید محمد (1386). بررسی عوامل مؤثر بر سیستم نظارت ناجا بر حضور قانونی اتباع بیگانه در جمهوری اسلامی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس.

8)      بزی، خدارحم (1385). بررسی آثار و پیامدهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی حضور مهاجرین افغان در شهر زابل. فصل نامه چشم انداز جغرافیایی. سال اول. شماره 3. صص 36-23.

9)      توسلی نائینی، منوچهر (1384). تبعات ورود و اقامت غیرمجاز اتباع بیگانه. نشریه نامه مفید. دوره  یازدهم. شماره  49 (نامه حقوقی). صص 64-47.

10)   جلالیان، حمید و محمدی یگانه، بهروز (1386). تحلیل عوامل جغرافیایی موثر در مهاجرت های روستایی شهرستان زنجان از سال 1355 تا 1375. مجله پژوهش های جغرافیایی. سال سی و نهم. شماره 9. صص 24-39.

11)   جهان آراء، علی؛ قاسم نژاد، خلیل و ساعدی، علی محمد (1392). تعیین تاثیر عوامل انتظامی بر کنترل ترددهای غیر مجاز مرزی (مورد مطالعه: مرز پاوه). پژوهش نامه مطالعات مرزی. دوره اول. شماره 2. صص 129 -111.

12)   دارابی، لطف الله (1386). اتباع خارجه. تهران: معاونت آموزش دانشگاه علوم انتظامی.

13)   درسلر، دیوید و ویلیام، ام ویلیس (1388). جامعه شناسی برسی تعامل انسان ها. ترجمه: مهرداد هوشمند و غلامرضا رشیدی. تهران: اطلاعات.  

14)   زنجانی، حبیب الله (1380). مهاجرت. تهران: سمت.

15)   ستاره، جلال (1396). مدیریت مهاجرت­های بین­المللی، مورد؛ مهاجران افغانی در ایران. رساله دکتری جغرافیای سیاسی. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات.

16)   سجادپور، سید محمدکاظم (1388). چارچوب های مفهومی و عملیاتی در مدیریت مهاجرت بین المللی مطالعه موردی ایران. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. دوره بیستم. شماره 78. صص 30-9.

17)   شاطریان، محسن و گنجی پور، محمود (1389). تأثیر مهاجرت افغان ها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان. مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری. دوره اول. شماره 3. صص 102-83.

18)   شایگان، فریبا (1392). مقایسه احساس امنیت زنان و مردان در برابر اتباع بیگانه. دو فصلنامه مطالعات پلیس زن. سال هفتم. شماره 19. صص 6 – 24.

19)   عباسی شوازی، محمد جلال و صادقی، رسول (1385). قومیت و باروری: تحلیل رفتار باروری گروه های قومی در ایران. مجله مطالعات جامعه شناختی. دوره سوم. شماره 29. صص 58-29.

20)   عیسی زاده، سعید و مهرانفر، جهانبخش (1391). بررسی تأثیر مهاجرت بین المللی بر سطح اشتغال و دستمزد: مورد مطالعه اقتصاد ایران. مجلة تحقیقات اقتصادی. دورۀ چهلم . شمارۀ 2. صص 130-111.

21)   فهیمی راد، حمید (1387). بررسی عوامل موثر بر نابسامانی اتباع افغانی مقیم مشهد و ارائه مدل مناسب برای ساماندهی آنان. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد.

22)   لهسائی زاده، عبدالعلی (1368). نظریات مهاجرت. تهران: نشر نوید.

23)   لی، اورت (1368). یک نظریه مهاجرت. ترجمه: بیژن زارع. شیراز: انتشارات نوید.

24)   متقی، سمیرا (1394). تأثیر عوامل اقتصادی بر مهاجرت در ایران؛ تأکید بر شاخص‌های درآمد و بیکاری. فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان. مقاله 4. دوره سوم. شماره 11. صص 63-74.          

25)   مزیدی، احمد و زارع شاه آبادی، علیرضا (1385). دلایل حضور مهاجرین روستایی در شهر یزد و وضعیت آنها. مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای. سال چهارم. شماره 7. صص 148.

26)   موبوگنج، اکلین (1368). رهیافت سیستمی در مورد یک نظریه مهاجرت روستا به شهر. ترجمه: حمید خضر نجات. شیراز: انتشارات نوید.

27)   یزدان پناه درو، کیومرث (1394). بررسی ازدواج مردان مهاجر افغانی با دختران ایرانی و آثار و پیامدهای اجتماعی آن بر کشور بر مبنای جغرافیای جرم و آسیب های اجتماعی. فصلنامه زن در فرهنگ و هنر. سال هفتم. شمارة 3. صص 343 – 358.

28) Adelkhah, Fraiba. & Olszewska, Zuzanna.(2007). The Iranian Afghans. Iranian Studies, Vol40, No .2. pp 137-165.

29) De Haas, Hein.(2010). Migration transitions: a theoretical and empirical inquiry into the developmental drivers of international migration. International Migration Institute. Oxford Department of International Development, University of Oxford, 3 Mansfield Road, Oxford

30) Eldering, Lotty. J.Knorth, Erik.(2007):Marginalization of Immigrant Youth and Risk Factor in Their Everyday Lives: The European Experience. Journal of Child and Youth Car Forum, Vol. 27: No. 3, pp. 153-169

31) ‐ Herbele, Rudolph (1938) The Causes of Rural- Urban Migration: A Survey of German Theories, American Journal of Sociology, Vol. 43, No. 6. pp. 932-950.

32) ‐ Portez, Alejandro (1978) Migration and Underdevelopment, Politics and Society, Vol8, No1. pp.639-632.