شناسایی عوامل همگرایی و واگرایی در روابط ایران با جمهوری آذربایجان

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 مربی گروه مرزبانی دانشگاه علوم انتظامی امین

2 گروه حقوق پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی

چکیده

زمینه و هدف: جمهوری آذربایجان مهم‌ترین کشور منطقه قفقاز جنوبی است که علی‌رغم اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مذهبی با ایران، مناسبات و روابط چندان مطلوبی با ایران ندارد. این مطالعه، به بررسی عوامل همگرایی و واگرایی بین این دو کشور پرداخته است.
روش: این پژوهش از نظر شیوه اجرا، اسنادی است و برای گردآوری اطلاعات آن از کتاب‌ها، مقالات و متون منتشر شده در اینترنت استفاده شده است.
یافته‌ها و نتایج: مطالعه نشان داد که اشتراکات تاریخی و فرهنگی، هم‌جواری و عوامل ژئوپلیتیک و برخورداری از دین و مذهب مشترک، عوامل همگرایی ایران و آذربایجان و مناقشه دریای خزر، بحران قره باغ، حضور قدرت‌های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای در آذربایجان و روابط نزدیک ایران با ارمنستان، تقویت پان ترکیسم و ادعای آذربایجان بزرگ، عوامل واگرایی روابط بین دو کشور ایران و آذربایجان را تشکیل داده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the Convergence and Divergence Factors in Iran's Relations with the Republic of Azerbaijan

نویسندگان [English]

  • javad kiani 1
  • Reza BEYRANVAND 2
1 Coordinator of the border police department of Amin University of Police
1)      خطابی، غلامحسین(1374)مرزبانی،تهران،نشر معاونت آموزش ناجا

2)      امیری، مهدی(1390) ارزیابی روابط ایران و جمهوری آذربایجان در قرن بیستم، فصلنامه مجلس و پژوهش، دوره 13، شماره 53، صص 279-239.

3)      صیدی، مظفر(1388) عوامل ژئوپلیتیک جمهوری آذربایجان و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، بهار 1388، شماره 65 ، ص26 .

4)      مجتهد زاده، پیروز؛ پویان، رضا؛ کریمی‌پور، یدالله(1387) تحلیل و بررسی همپوشی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در تعامل با جمهوری آذربایجان با واقعیت‌های ژئوپلیتیک، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 12، شماره 2،صص 255-213.

5)      کاظمی، احمد(1384) امنیت در قفقاز جنوبی، تهران،  موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر

6)      افشردی، محمد حسین(1381) ژئوپلیتیک قفقاز و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران، دوره عالی جنگ

7)      امیراحمدیان، بهرام(1387) فضای سیاسی جمهوری آذربایجان، فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، تهران، شماره 35، پاییز، صص53-80 .

8)      دستجردی کامران، حسن، متقی، افشین و مصطفی رشیدی(1390) «حضور اسرائیل در قفقاز و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران» فصلنامه انجمن جغرافیای ایران، سال نهم، شماره 28، صص 59- 80 .

9)      شفایی، امان الله(1388) بررسی تأثیر انقلاب اسلامی بر تحولات سیاسی قفقاز، فصلنامه علوم سیاسی، سال 12، شماره 48، صص 155-180.

10)   صمدلی، فرزاد(1379 )تاسیس پایگاه نظامی آمریکا در آذربایجان و امنیت جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال سوم، شماره 3 ، ص 61 .

11)   قیصری، نورالله، گودرزی مهناز(1388) روابط ایران و ارمنستان: فرصت‌ها و موانع، مطالعات آوراسیای مرکزی، سال دوم، شماره 3، صص 144 – 121 .

12)   کریمی­پور یدالله، محمدی حمیدرضا(1388) ژئوپلیتیک ناحیه­گرایی و تقسیمات کشوری ایران، تهران، نشر انتخاب

13)   افضلی، رسول؛ رشیدی، مصطفی؛ متقی، افشین(1391)تحلیل ساختار ژئوپلیتیک حاکم بر روابط دوجانبه ایران و جمهوری آذربایجان از سال 1991 تا 2010 میلادی با رویکرد جغرافیای برساخت‌گرایی، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 44، شماره 80 ، صص 19-1.

14)   زارع شاهمرسی، پرویز(1385) آذربایجان ایران و آذربایجان قفقاز، تبریز، انتشارات اختر.

15)   مختاری هشی، حسین(1387) بررسی وضعیت هیدروپلیتیک ایران، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، سال 3،شماره 10، صص 159-127.

16)   ارشدی، علی یار و طیبی، سبحان(1386) بررسی رژیم حقوقی دریاچه خزر با تأکید بر مواضع حقوقی دول ساحلی، عدالت آرا، شماره 6 و 7، صص 153-134.

17)   کاظمی، سیدعلی اصغر،(1370) نظریه‌های همگرایی در روابط بین­الملل، تجربه جهان سوم، قومس

18)   قوام، سیدعبدالعلی،(1384)روابط بین­الملل نظریه­ها و رویکردها، انتشارات سمت

19)   سیف­زاده، حسین،(1384) نظریه­ها و تئوری­های مختلف در روابط بین­الملل فردی و جهانی شده؛ مناسبت و کارامدی، دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی وزارت امور خارجه

20)   کولایی، الهه،(1377) چالش­های همگرایی در کشورهای مشترک­المنافع، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، دوره ششم، شماره24، ص58

21)   عسگرخانی، ابومحمد،(1381) نظریه رژیم‌های بین المللی، فصلنامه دانشکده حقوق و علوم سیاسی(دانشگاه تهران) دوره57، شماره 508 ،ص 198

22)   دوئرتی، جیمز، فالتزگراف، رابرات،(1390) نظریه­های متعارض در روابط بین­الملل، ترجمه علیرضا طیب و وحید بزرگی، انتشارات قومس

23) 23 . Cornell , Savante(2001) Small Nation and Great Powers، 1 pub، London ،Curzen press

24) Reinicke, wolfagan,(1994) cooperative security and the political economy at nonproliferation، Washington، the negie endownment publication