تبیین عوامل موثر بر توسعه آینده شهرهای مرزی(مورد مطالعه: شهر بانه)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس، تهران؛

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس، تهران

چکیده

زمینه و هدف: پیچیدگی و عدم قطعیت عوامل موثر در توسعه آتی شهرها و گستردگی دامنه متغیرهای تاثیرگذار از سطح محلی تا سطح جهانی، نیاز به رویکرد و تفکری نوین در برنامه‌ریزی شهری را آشکار می‌کند. شهر بانه از شهرهای مرزی استان کردستان است که تحت تاثیر این پیچیدگی ها و عدم قطعیت ها تصمیم گیری برای مدیران شهری آن بسیار دشوار شده است. در این پژوهش متغیرهای موثر بر توسعه آینده شهر مرزی بانه با استفاده از رویکرد آینده‌پژوهی شناسایی شده است.
روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا پیمایشی است. برای اجرای پژوهش، عوامل موثر بر توسعه آتی شهر بانه با استفاده از روش پایش محیطی شناسایی شد. در این مرحله پس از مرور مطالعات مربوط به آینده شهرها و توسعه شهری فهرست عوامل اثرگذار بر آینده توسعه شهری شناسایی شده و در ادامه پرسشنامه طراحی شده و در اختیار 50 نفر از نخبگان قرارگرفت. پاسخگویان به پرسشنامه را سه گروه اعضای 1-شورای شهر و مدیران شهری، 2-مدیران دستگاه های دولتی و 3-فعالین بازار و بخش خصوصی تشکیل دادند. پس از تکمیل و بومی سازی متغیرها، این عوامل با یکدیگر در چهارچوب تکنیک تحلیل اثر متقابل و با استفاده از نرم افزار میک مک ( بر اساس نظر 15 نفر از خبرگان) مورد تحلیل قرار گرفته است. روش تحلیل اثرات متقاطع از روش های رایج در پروژه ی هزاره است که توسط سازمان ملل انجام می شود و اعتبار روش با استناد به این مطالعات و سایر مطالعات معتبر تائید شده است.
یافته‎ها و نتایج: پژوهش نشان داد که تولید ملی، میزان ورود کالا، میزان ورود گردشگر، حمل و نقل شهری و استانی و سرمایه گذاری، متغیرهای کلیدی موثر بر توسعه آتی شهر بانه هستند. این متغیرها به دلیل امکان دستکاری توسط مدیران و از سوی دیگر تاثیرگذاری زیاد آن‌ها بر سیستم، دارای اهمیت استراتژیک هستند و بنابراین باید در کانون تلاش سیستم مدیریتی برای هدایت تغییرات آینده شهر بانه قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the Factors Affecting the Future Development of Border Towns (Case Study: Baneh City)

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Meshkini 1
  • Taha Rabbani 2
چکیده [English]

Background and Objective: The complexity and uncertainty of factors affecting the future development of cities and the extent of the range of effective variables from the local to the world level reveals the need for a new approach and thinking in urban planning. The city of Baneh is from the border towns of Kurdistan province, which is difficult due to the complications and uncertainties of decision making for its urban managers. In this study, the variables affecting the future development of the Baneh city are identified using a futuristic approach.
Method: This research is applied in terms of purpose and in terms of survey practice. To carry out the research, the factors affecting the future development of the city of Baneh were identified using the environmental monitoring method. At this stage, after reviewing the studies on the future of cities and urban development, a list of factors influencing the future of urban development was identified and further elaborated on a questionnaire for 50 elites. Respondents to the questionnaire consisted of three groups of members of the first city council and city managers, two managers of government agencies and three market and private sector activists. After completing and localizing the variables, these factors are analyzed with each other in the framework of the interaction analysis technique using the Mick-Mac software (according to 15 experts).Findings and Results: The research showed that national production, arrivals, tourism arrivals, urban and provincial transportation, and investment are key variables that affect the future development of Baneh. These variables are strategic because of the possibility of manipulation by managers and, on the other hand, their high impact on the system, and should therefore be placed at the heart of the management effort to guide future changes in Baneh.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban development
  • Future Studies
  • Planning
  • Baneh
  • Border cities
  • Structural Analysis
1)      خوش دهان، علی(1388). آینده‌پژوهی با تکنیک سناریو. تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی

2)      زالی، نادر(1388). آینده نگاری توسعه منطقه‎ای با استفاده از تکنیک سناریو سازی. (پایان نامه دکتری).  رشته جغرافیا برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز

3)      سیف الدینی، فرانک( 1381). مبانی برنامه‌ریزی شهری. تهران: نشر آییژ.

4)      عالی زاده، عبدالرضا(1388). آینده‌پژوهی چه نسبتی با برنامه‌ریزی دارد؟. تهران : انتشارات هنر رسانه‎ای

5)      معصومی اشکوری، حسن( 1387). راهنمای عملی برنامه‌ریزی و آینده‌پژوهی. تهران: انتشارات پیام

6)      ملکی فر، عقیل(1388). الفبای آینده‌پژوهی؛ علم و هنر کشف آینده و شکل بخشیدن به دنیای مطلوب فردا. تهران: ‎اندیشکده صنعت و فناوری

7)     Adesida, Olugbenga. )1994( futures studies in AFRICA, Journal futures, Vol. 26,No. 9, pp. 884-890.

8)     Bas, E(1999)” the sociology of the 21st , or how to be ready for facing the future”, International review of sociology, Vol 9, No 3, pp. 287-293.

9)     Bell, Wendell. (1997) foundations of futures studies: human science for a new era, volom1, New Brunswick: translation publishers.

10) Bell, Wendell. (2003) Foundations of Futures Studies: History, Purposes and Knowledge: Human Science for a New Era Vol 1. New Brunswick & London: Transaction Publishers.

11) Dator, Jim. (1988)” the futures lies behind! Thirty years of teaching futures studies””, American behavioral scientist, Vol 9, No 3, pp. 298-319

12) Irmak, Orhan. (2004)Applying the Futures Studies Approach to Design.

13) Jerome C. Glenn( 2003)introduction to the futures research methods series, AC/UNU Millennium Project Futures Research Methodology – V2. 0.

14) Khakee, M. & Stromberg, K. (1993) Applying Futures Studies and the Strategic Choice Approach in Urban Planning, Journal of the Operational Research Society Vol. 44, No. 3, pp. 213-224.

15) Khakee, Abdul. (1985)Futures-Oriented Municipal Planning , Technological Forecasting and Social Change, Vol. 28, No. 1, pp. 63-83.

16) Khakee, Abdul. (1988)Relationship between futures studies and planning, European Journal of Operational Research, Vol. 33 , No. 2, pp. 200-211.

17) Krawczyk, Elzbieta, & John, Ratcliff. ( 2005) Predict and Provide vs. Explore, Envision and Plan: Transforming the Urban Planning Approach towards the Future, Futures Academy, Dublin Institute of Technology , 2005.

18) Krawczyk, Elzbieta. (Thesis)(2006)Futures thinking in city planning processes: the case of Dublin. Dublin Institute of Technology.

19) Miles, Ian. (1993)”new design challenge and concept”. Design issues, Vol. 15, No. 1, pp. 26-30.

20) Rescher, Nicholas. (1998) Predicting the Future: An Introduction to the Theory of Forecasting, SUNY Press.