بررسی سازمان یافتگی قاچاق کالا و ارز در مرزهای جنوبی ایران ( مطالعه موردی استانهای بوشهر، هرمزگان، خوزستان و سیستان و بلوچستان سالهای 95-1390)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار گروه کشف جرایم دانشگاه علوم انتظامی امین

2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی اردبیل

چکیده

زمینه و هدف: قاچاق کالا و ارز برای رسیدن به سود سرشار به ندرت به شکل سنتی اتفاق می افتد. بر اساس اطلاعات موجود، قاچاق کالا و ارز به شکل کاملاً سازمان یافته در مرزهای جنوبی ایران وجود دارد و تداوم آن باعث گسترش آثار این جرم می شود. هدف این پژوهش بررسی سازمان یافتگی قاچاق کالا و ارز در مرزهای جنوبی کشور است.
روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش به تعداد 1017 نفر را آن دسته از قاچاقچیان سابقه دار استانهای مرزی جنوبی(هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان) در سال‎های 95-1390 تشکیل داده اند که به دلیل ارتکاب قاچاق بالای یک میلیارد ریال، بیش از دو بار به مجازات‎های مقرر قانونی محکوم شده اند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 280 نفر تعیین و به روش تصادفی 154 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‎ها پرسشنامه محقق ساخته با پایایی 876/0 بوده و برای تحلیل داده‎ها از آزمون تی تک نمونه ای استفاده شده است.
یافته‎ها و نتایج: یافته‎های پژوهش نشان داد رابطه معناداری بین ویژگیهای تشکل ساختار یافته، استمرار رفتار مجرمانه در طول زمان، اهداف و انگیزه مادی، ارتکاب قاچاق به‌صورت فراملی و استفاده از شگردهای مجرمانه و سازمان یافتگی قاچاق کالای بالای یک میلیارد ریال در مرزهای جنوبی وجود دارد. نتایج حاصل از آزمون فریدمن نشان داد که نبود امکان نفوذ راحت به گروه مجرمانه؛ فراسنج مانع نبودن ایام تعطیل و مراسمات ملی و مذهبی در ارتکاب قاچاق توسط اعضای گروه؛ کسب قدرت سیاسی ابزاری برای بدست آوردن سود مادی بیشتر توسط گروه؛ استفاده از تکنولوژی مدرن، صنایع مربوط به ارتباطات سریع از راه دور و کامپیوتری، خطوط ارتباطی ماهواره ای برای ارتکاب قاچاق توسط گروه و اولویت دادن به ایجاد فساد دولتی برای ارتکاب قاچاق توسط گروه به ترتیب بعنوان مهمترین فراسنج ویژگیهای فوق الذکر مشخص و در اولویتهای اول قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Organized Nature of Goods and Foreign Currency Smuggling in Iran’s Southern Borders (Case Study of Boushehr, Hormozgan, Khozestan and Sistan Balouchestan in 1390-95)

نویسندگان [English]

  • Gholam Hossein biabani 1
  • Mojtaba Sotodeh Gandeshmin 2
1 Assistant Professor, Department of Crime Detection, Amin University of Law Enforcement Sciences
2 PhD student in Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University of Ardabil
چکیده [English]

Based of the existing realities, goods and foreign currency smuggling in a completely organized form, are widespread in southern borders whose perpetration compared with living smuggling, not only causes the expansion of harmful consequences of this kind of crime but it also facilitates these consequences to certain social and economic areas.. An organized formation, continuation of criminal behavior in the course of time, monetary motives and goals, smuggling in a transnational scope and using various criminal methods and ways are among the most important characteristics of the organized nature of goods and foreign currency smuggling. This descriptive research which was done using suryeying technique, was intended to investigate the nature of goods and foreign currency over one billion Rials in Iran’s southern borders.The target audience of this research includes 1017 smugglers with criminal records who have been convicted at least twice in the years 1390-95 on charges of smuggling goods worth one billion Rials in southern borders provinces (Boushehr, Hormozgan, Khozestan and Sistan Balouchestan. The volume of statistical samples using Kokran Formula was determined 154 were chosen randomly. Data collection tool was through questionnaire with a sustainability of 0.876 in which Pierson’s correlation and Regression coefficient were used. The research findings showed that there is a meaningful correlation between organized formations features, continuation of criminal behavior in the course of time, monetary goals and motives, transnational perpetration of smuggling, exploiting criminal methods and the organized nature of goods smuggling over one billion Rials in southern borders. The analyzed results showed that correlation coefficient of the five characteristics respectively was 0.482, o.431, 0.404, 0.366 and 0.334 which indicates a direct connection between the said characteristics and the organized nature of goods smuggling over one billion Rials in the southern borders. Moreover, the research findings showed that of the mentioned five characteristics, the organized formation feature has the highest and continuation of criminal behavior has the lowest impact on the organized nature of goods smuggling in the southern borders.

کلیدواژه‌ها [English]

  • goods and foreign currency smuggling
  • organized nature of goods and foreign currency smuggling
  • Organized crime
  • Southern Borders
  • organized formation
1)      آلوم، فیلیا و لونگو، فرانسیسکا و آیریرا، دانیلا(1395)؛ مبارزه با جرائم سازمان یافته(تحلیل درک و واقعیت)؛ تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین، چاپ اول

2)      احسانی، بهمن(1388)؛ بررسی جرائم سازمان یافته اقتصادی؛ فصلنامه دانش انتظامی هرمزگان، دوره اول، شماره دوم، صص 30-18

3)      استیون‌ال. مالوری(1393)؛ شناختی بر جرایم سازمان‌یافته؛ برگردان تقی بختیاری و رسول نجارباغسیاه، تهران: دانشگاه علوم انتظامی ناجا، چاپ اول

4)      بوریکان، ژاک(1392)؛ بزهکاری سازمان یافته در حقوق کیفری فرانسه؛ برگردان محمدحسین نجفی ابرندآبادی، مجله تحقیقات حقوقی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، صص 22-21

5)      جابری انصاری، سعید(1396)؛ قاچاق سازمان یافته؛ روزنامه اقتصادی ایران(جهان اقتصاد)، نسخه چاپ شده مورخه 30/05/1396، بازیابی از درگاه اینترنتی http://jahaneghtesad.com

6)      جابری، جلیل(1385)؛ جرائم سازمان یافته در حقوق جزای ایران و بین الملل؛ پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، دانشکده علوم انسانی

7)      جوانمرد، بهروز(1392)؛ آیین دادرسی افتراقی جرائم سازمان یافته فراملی؛ تهران: انتشارات میزان، چاپ اول

8)      جوانمرد، بهروز(1396)؛ جرائم سازمان یافته فراملی(از حقوق جزای تطبیقی تا بین المللی شدن حقوق کیفری)؛ تهران: انتشارات جاودانه(جنگل)، چاپ اول

9)      چلبی، ارژنگ(1389)؛ پیشگیری از جرم سازمان یافته براساس الگوی محیطی؛ رساله دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

10)   رضوانی، سودابه و دریانورد، سیده وحیده(1391)؛ لزوم اتخاذ سیاست جنایی افتراقی در مقابله با قاچاق سازمان یافته کالا و ارز؛ دوفصلنامه بررسی‎های حقوقی، سال سوم، شماره 3، صص 76-45

11)   رنگریز، مرتضی(1392)؛ اینترپل و نقش آن در مقابله با جرائم سازمان یافته بین المللی با رویکرد مبارزه با مواد مخدر؛ فصلنامه دانش انتظامی سمنان، سال اول، شماره 2، صص 55-41

12)   سلیمی، صادق(1392)؛ جنایات سازمان یافته فراملی؛ تهران: انتشارات صدرا، چاپ سوم

13)  شمس ناتری، محمدابراهیم(1388)؛ جرائم سازمان یافته؛ فصلنامه فقه و حقوق، سال اول، شماره اول، صص 67-51

14)   شمس ناتری، محمد ابراهیم(1393)؛ بررسی سیاست کیفری ایران در قبال جرایم سازمان‌یافته با رویکرد به حقوق جزای بین‌المللی؛ تهران: دانشگاه تربیت مدرس

15)   فاتح‌منش، محمدحسین و روئین تن، سجاد(1396)؛ بررسی جرائم سازمان یافته از دیدگاه جرم شناسی؛ تهران: انتشارات کتیبه نوین، چاپ اول

16)   فیروزی، نادر(1396)؛ بررسی تحولات قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز در اعتراض به آراء؛ پایان نامه ارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، دانشکده علوم

17)   علی اکبری، عبدالرضا(1396)؛ بازخوانی بیانات صریح رهبر انقلاب درباره مقابله با قاچاق کالا؛ تهران: موسسه فرهنگی هنری خراسان، بازیابی از درگاه اینترنتی http://khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=528629

18)   متین، الهام(1396)؛ معیارهای تعیین صلاحیت مراجع قضایی و غیرقضایی در رسیدگی به پرونده‎های قاچاق کالا و ارز؛ پایان نامه ارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، دانشکده علوم

19)   معاونت پژوهش و آمار و اطلاعات ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز(1388)؛ مروری بر پدیده بانکرینگ و ابعاد آن؛ مجموعه مقالات اقتصاد پنهان، جلد اول

20)   معظمی، شهلا(1393)؛ جرم سازمان یافته و راهکارهای جهانی مقابله با آن؛ تهران: نشر دادگستر، چاپ دوم

21)   نجفی ابرند آبادی، علی حسین و‎هاشم بیگی، حمید(1387)؛ دانشنامه جرم شناسی؛ تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، چاپ سوم

22)   یوتسشاک، پتر(1395)؛ پلیس و جرائم سازمان یافته(اجرای راهبرد اطلاعاتی)؛ برگردان سعید نیکو، تهران: دانشگاه علوم انتظامی امین، چاپ اول

23)   یوسفی مراغه ای، مهدی و مقدم، علی اصغر و رضایی، ارسلان(1391)؛ بررسی جرم سازمان یافته در قوانین داخلی و قراردادهای بین المللی؛ فصلنامه مطالعات بین المللی پلیس، سال سوم، شماره 12، صص 29-5

24)   وحیدی نیا، علی اصغر؛ صالحی، ایرج؛ مرادی، محمدرضا؛ کمکی، حجت اله و قیاسی، مریم(1391)؛ طراحی یک برنامه جامع عملیاتی جهت مبارزه با اقلام آرایشی و بهداشتی درسطح عرضه؛ دوفصلنامه بررسی‎های حقوقی، سال دوم، دوره جدید، شماره سوم، صص 25-14

25)  Bassiouni, M.Cherif and Vetere, edvardo(2008), Organized Crime ,New York: Transnational publishers lnc.

26) Kelly, Robert J(2010), Encyclopedia of Organized Crime in the United States, Wesport , Green press.

27) 27.Lyman, Michael D. and potter,Gary W(2000), Organized Crime , New Jersey U.S.A: prentice Hall inc.