سنجش برخورداری و توسعه مناطق مرزی بر اساس روش های تصمیم گیری چندمعیاره (نمونه ی موردی: شهرهای مرزی استان آذربایجان غربی)

نویسندگان

چکیده

از جمله عواملی که می تواند ثبات و پایداری نسبی را در مناطق مرزی ایجاد کند و تنش و منازعه را دست کم در حوزه ی فقر و محرومیت اقتصادی بکاهد، توسعه ی همگن و سازمان فضایی بهینه در مناطق مرزی است. چنین امری باید در پی توسعه ی همه جانبه و همگن این مناطق باشد و سازمان سیاسی فضا را بگونه ای سامان بخشد که شاخص های توسعه در آن رشد یابد و زمینه های محرومیت و نابرخورداری به حداقل برسد. از این روی، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه ی روش های تصمیم گیری چندمعیاره، کوشیده است تا میزان توسعه و برخورداری فضایی شهرهای مرزی استان آذربایجان غربی را بررسی کند. از این روی، پنج شاخص سرانه ی فضای سبز شهری، معکوس بار تکفّل، درصد باسوادی، معکوس خانوار به مسکن و ضریب اشتغال زنان انتخاب و میزان برخورداری پنج شهر مرزی سیلوانه، سرو، تازه شهر، پلدشت و بازرگان در استان آذربایجان غربی از هر کدام از این شاخص ها با استفاده از روش ترکیبِ خطی وزن دار و ضریب آنتروپی شانون سنجیده شده است. پرسش اساسی این پژوهش آن است که برخورداری فضایی در مناطق مرزی چگونه است؟ نتایج این پژوهش، نشان گر آن است که شهر بازرگان از لحاظ برخورداری از پنج شاخص یاد شده در رتبه ی نخست و شهرهای سرو، سیلوانه و پلدشت به ترتیب در رتبه های دوم تا چهارم و شهر مرزی تازه شهر نیز محروم ترین شهر مرزی استان آذربایجان غربی به شمار می رود. همچنین، میزان برخورداری همه ی پنج شهر مرزی استان آذربایجان غربی نسبت به یکدیگر، تفاوت فاحشی ندارد و نوعی توسعه ی متوسط رو به پایین در سازمان فضایی شاخص های توسعه در این پنج شهر به چشم می خورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing privilege and development level of Borderline Areas Based on Multi-Criteria Decision Models (Case Study: Borderline Towns of West Azarbayejan Province)

نویسندگان [English]

  • afshin mottaghi
  • samira mottaghi
چکیده [English]

Equal and homogeneous development and optimized spatial organization in borderline areas are among factors which can make relative sustainability and stability and reduce tension and conflicts at least regarding poverty and economic deprivation. Such development must multilaterally and comprehensively develop these areas and political construction shall be organized in such a way that grow development indexes and minimize deprivation and underprivileged status at little as possible. Therefore, current study reviews development and privilege status of borderline towns of West Azarbayejan Province with descriptive-analytic method and based on Multi-Criteria Decision Models. Therefore, Five indexes of urban green space, reverse value of sponsorship, percent of literacy, reverse of family to habitation, women employment coefficient and privilege level of five borderline cities of Silvane, Sarv, Tazeh Shahr, Poldahst and Bazargan in West Azarbayejan were measured using weighted linear combination and Shanon entropy coefficient. The main question is that: how is spatial development in borderline cities? The results showed that Bazargan town is the top city regarding all five abovementioned indexes and Sarv, Silvaneh, and Poldasht are 2nd ,3rd and 4th towns respectively and Tazeh Shahr borderline town is the most underprivileged and deprived borderline town in West Azarbayejan. It should be added that there is no obvious difference in level of privilege of these 5 towns and their privilege level regarding Spatial Organization of development indexes is below average range

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multi-Criteria Decision
  • Spatial Organization
  • borderline areas
  • West Azarbayejan